وب سایت نواندیشی به ویب سایت خبری تحلیلی نواندیشی خوش آمدید

اصلی او اساسی پوښتنه داده چی آیا د کوم مصلحت له مخی په خوست او دباک په څیر یوه کلیواله او پر سنت ولاړه سیمه کی چی لاتر اوسه هم ددغه سیمی زیاتره میرمنی ددی سره سره چی په پټیو او کروندو کی کارونه ترسره کوی خو دپوړنی عزت یی ساتلی دی او تل په عنعنوی او سنتی بڼه په کار او کروندو کی دخپلو میړونو سره اوږه پراوږه په کار او کرونده بوختی وی . موږ هیڅکله هم دا نه وایو چی ګنی دباک او په ټوله کی به د خوست په کچه د میرمنو له لوری اخلاقی تیروتنی نه ترسره کیږی خودا ضرورویلی شوچی دافغانستان په څیر سنتی ټولنه اوهغه هم دباک ولسوالې د نجیب اولس په مینځ کی یوی میرمنی ته سزا ورکول له کرکی اوانسانی تاوتریخوالی ډک عمل بللی شی چی نه یوازی په ټولنه کی د جرمونو د کچی په راکمولو کی هیڅ شانی مرسته نه شی کولای بلکی په قصدی ډول بشری ناورین ته لاره هواروی . د افغانستان تیر تاریخ ددی شاهد او ګواه دی چی له چنګیزه تر انګریزه او بیا تر نن پوری زموږ په سنتی ټولنه کی د جرمونو د مخ نیوی په نوم داسی سرکسونه هیڅکله هم ترسره شوی نه دی او نه یی هم سارې لیدل کیږی . بیشتر بخوانید »

چنانچه میدانید جمهوری اسلامی ایران برای نخستین باردر جهان بویژه در میان کشور های اسلامی  به عنوان مجریی  بالفعل دساتیر دین مبین اسلام  تحت رهبریی مرحوم آیت الله خمینی رهبر انقلاب اسلامی قد علم کرد اما آرام ، آرام به دلیل فقدان تفکر پویا وبروزشده  اجتهادی و عقلانی   در حوزه مدیریت جامعه روبه افول گذاشت و غرق در خرافات گردی..علی ربیعی  دستیار پزشکیان در دولت جمهوری اسلامی ایران ضمن پیوستن به تجمع اعتراضی بازنشستگان حوزه نفت، در شبکه ایکس نوشت: همین الان، در حین پیاده روی با جمعیت معترض بازنشستگان صنعت نفت برخورد کردم. به میان‌شان رفتم و با آنها به گفت‌و شنود پرداختم. بیشتر بخوانید »

هیڅوګ نه پوهیږی چی څنګه او ولی هغه شیر محمد عباس ستانکزی  چی خپلی نظامی زده کړی یی د هندوستان په  یوه نامتو نظامی  پوهنتون کی تر سره کړی دی څنګه کالونه ، کالونه د طالبانو ژبه او لاس شوی ؤ ؟ کله چی طالبان په لومړی ځل د لوی قندهار څخه راپورته شول نو همدغه ستانکزی صاب د جرمنی هیواد ته په یوه نیمه رسمی سفر راغی او ددی ترڅنګ یی چی خپل د خسر له کورنی څخه لیدنه کړی وه د خبریالانو پوښتنو ته یی هم چی د طالبانو غورځنګ نوی را خوټیدلی ؤ ځوابونه وویل او ښاغلی شیرمحمد عباس ستانکزی  د خپل ځان له ور پیژندلو وروسته کله چی یوه خبریال له ځوان ستانکزی صاب څخه ؤپوښتل چی : وطنوالو ته چی په المان کی اوسیږی غواړم داپه ډاګه کړم او په واضح توګه یی ووایم چی زموږ تحریک دطلبأ و چی شروع شوی دی ابتدأ په ابتکار د څوطلباؤ دا کار شروع شو اوس یی شکل دملی قیام نیولی په مقابل د هغو مظالمو هغو نارواؤ عملونوچی په افغانستان کی دا اوس روان دی . موږ یو سیاسی تنظیم یا یوه سیاسی پارټۍ نه یو چی په آئنده د افغانستان کی موږ به پارلمان ته راځو یا به موږ په انتخاباتو کی اشتراک کوو یا به موږ خپل ځان ته حقوق غواړو . بیشتر بخوانید »

.طالب مشران يقيناً پوهيږي چې په پاکستان کې د ډيرو طالب مشرانو د جايدادونو، پاکستاني پيژندپاڼو درلودلو او نورو تړاوونو له امله له پاکستان سره ټکر ورته سخت زيانونه رسولاى شي او قطعاً نه غواړي له پاکستان سره يې اړيکې ترينګلي شي. البته د پاکستان د رويې په تړاو پوښتنه راپورته کيږي چې پاکستان ولې له طالبانو سره د پراخو تاريخي اړيکو درلودلو سره سره اقلاً د مثبت تعامل لپاره د لارو چارو په لټون کې پاتي راغلى دى؟ متأسفانه ځواب يې د ډيرو سياسي شنونکو په باور دا دى چې په کابل کې له هر واکمن سره مخالفت او په وړاندې يې نيابتي جګړه پيلول د پاکستان د ستراتیژیک عمق د تګلارې برخه ده. بیشتر بخوانید »

قیام نافرجام زندانیان پلچرخی در ماه جوزای سال ۱۳۵۸! از روز نخست پیروزی کودتای هفت ثور سال ۱۳۵۷ خلقی ها روزانه مردم را به زندان‌ها خصوصآ زندان مرکزی افغانستان پلچرخی سوق میدادند و دسته دسته زندانیان را راهی پولیگونها میکردند، بالاخره بعد از یک سال تأمل ظلم و ستم زندانیان در داخل زندان پلچرخی دست به قیام زدند، متأسفانه آن قیام نافرجام ماند و صدها تن از زندانیان به شهادت رسیدند. نگارنده زمانیکه در ماه ثور سال ۱۳۵۹ در جریان تظاهرات محصلین دستگیر و روانه زندان پلچرخی شدم آثار آن قیام خونین یکسال قبل را در دیوار های بلاک خصوصآ در دو طرف دروازه دخولی بلاک مشاهده کردم نشانه گلوله ها در دو طرف دروازه دهلیز در سنگ های دیوار هویدا بود، هکذا یکتعداد زندانیان که بعد از تحول شش جدی آزاد شده بودند و دوباره گرفتار شده بودند شاهد آن صحنه قیام و سرکوب بودند برایم داستان آن قیام نافرجام را حکایت کردند که باشنیدن آن موی در بدنم راست ش بیشتر بخوانید »

استاد قاری اسدالله ساطع از آنعده شخصیت های مبارز فرهنگی است که هرچند رنج نا بینا ئی را به جان خریده است اما از درد مردم و میهن آرام نه نشسته و در این راستا متحمل سخت ترین شکنجه های رژیم ددمنش حزب دموکراتیک خلق افغانستان که در واقع جاده صاف کن استعمار اتحاد جماهیر شوروی سابق بوده گردیده است . وی که از همان آغاز حیاتش طبع شعری داشته و در همین حوزه اشعار نابی را نیز می سراید و دکلمه می کند شعری را در وصف بهار سروده است و توسط یکی از فرهیخته گان عرصه فرهنگ وهنر جناب مهندس حبیب شهید ترنم ودکلمه گردیده است که تربیون نواندیشی همراه با سروده ای که بنام بی آه و فغانیم چرا؟ به ما رسیده است با سپاس از این شاعر نامور کشور و جناب مهندس حبیب به نشر می رسانیم . بیشتر بخوانید »

.....استاد سروش باید به این سؤال پاسخ دهد: اگر اجماع عقول (دموکراسی) را ناکارآمد می‌دانید، ولایت مطلقه فقیه را ترجیح می‌دهید یا بی‌عملی سیاسی انجمن حجتیه را یا اسلام انقلابی شریعتی را؟به عنوان دانشجوی دین‌پژوهی که همواره از آثار استاد سروش بهره‌مند شده‌ام، این پرسش را مطرح می‌کنم: استاد سروش در آثار پیشین خود بارها بر اهمیت «خرد جمعی» تأکید کرده و معتقد بوده‌اند که برای حل مشکلات ناشی از خرد جمعی، باید به خود خرد جمعی پناه برد و گریزی از آن نیست. با توجه به این پیشینه فکری، چگونه می‌توان اظهارات اخیر ایشان مبنی بر ناکارآمدی “«اجتماع عقول» را تفسیر کرد؟ بیشتر بخوانید »

سال ۱۹۸۵ یا ۱۹۸۶ بود یکی از همصنفان دوره فاکولته ما بنام نصیراحمد که یک جوان خوش اخلاق، خوش قیافه همیشه لبخند به لبان داشت و ما صنفی ها او را از جهت موی های مقبولش "راجشکهنه" صدا میکردیم زبان انگلیسی را در دوره مکتب در کدام کورس انگلیسی فراگرفته بود و خوب انگلیسی بلد بود، در فاکولته در وقت امتحان در سایر مضامین چانس دو میشد، برعکس در مضمون انگلیسی صد نمره میگرفت و از جهت همین دانستن زبان انگلیسی در دیار هجرت پشاور با معاش کافی در کورس انگلیسی IRC بحیث استاد زبان انگلیسی اجرای وظیفه میکرد، در یکی از روزها او را در جاده های بازار صدر پشاور ملاقات کردم، در جریان صحبت برایم گفت که یک خبر خوش برایت دارم، پرسیدم که چه خبر خوش؟ گفت: داکتر عبدالوکیل وزیر زراعت سابق افغانستان از امریکا آمده و می‌خواهد در بخش زراعت کارمندان مسلکی مقرر و پروژه های زراعتی را در مناطق تحت کنترول مجاهدین در افغانستان اجرا کند، برای اجرای این پروژه ها تنها فارغین فاکولته زراعت و انجنیری را مقرر میکند، بیشتر بخوانید »

وجدان آگاهی وحس درونی فرد نسبت به اخلاقیات و اصول درست و غلط است. این حس درونی به فرد کمک می‌کند تا رفتارهای خود را ارزیابی کرده و از اشتباهات جلوگیری کند. وجدان معمولاً بر اساس تربیت، تجربه‌ها و ارزش‌های فرد شکل می‌گیرد و به عنوان یک راهنما برای تصمیم‌گیری‌های اخلاقی عمل می‌کند. به بیان ساده‌ تر، وجدان صدای درونی ماست که به ما می‌گوید چه چیزی درست و چه چیزی غلط است. این حس می‌تواند منجر به احساسات مثبت مانند رضایت و آرامش یا احساسات منفی مانند گناه و پشیمانی شود، منوط به اینکه فرد چقدر به اصول اخلاقی خود پایبند بوده است. انسانهاییکه دارای سلامت عقل وخرد سالم اند بگونهٔ انفرادی صاحب محکمهٔ وجدان اند که حاکمیت این محکمه را بمثابه مرجع مشروع بر خود می قبولاند وموافق بفرمان آن عمل می کند آنگاه ابلاغ حکمش را می شنود وبامرونهی آن سر تسلیم می نهد و یا به مفهوم دیگر «اجرای حکم محکمهٔ وجدان» مربوط مالک وجدان است ـ بیشتر بخوانید »

یادداشت نواندیشی : گفتگوی را که می خوانید و میشنوید ؛ مصاحبه بانودکتر خاتول فروتن سابق استاد فاکولته طب پوهنتون کابل یکتن از زنان مبارز و شجاع افغانستان  است که  با محترمه خانم مرینا گلبهاری مجریی برنامه شاد نامه تلویزیون وزئن بیگم انجام داده است . تربیون نواندیشی با سپاس فروان از بانوی فرهیخته و شجاع افغان محترمه دکتور خاتول ... بیشتر بخوانید »