وب سایت نواندیشی به ویب سایت خبری تحلیلی نواندیشی خوش آمدید

صد و چند سال قبل زمانیکه جنرال محمد نادر پدر ظاهرشاه از مسیر جنوبی از کشور هند برطانیوی به کمک قبایل بالای کابل حمله کرد حبیب الله کلکانی که پادشاه آن زمان در کابل بود بدون مقاومت و خونریزی کابل را ترک و به کوه های شمال کابل پناه برد. جنرال محمد نادر خلاف تعهداتش که با شاه امان الله بسته بود خود را پادشاه افغانستان اعلان کرد. نادرشاه در کنج قرآن مهر و امضا کرد که اگر حبیب الله کلکانی به کابل بیاید به او آسیب نمیرساند، آن قرآن هنوز هم از طریق نواسه سید حسین نائب السلطنه حکومت حبیب الله بنام سید منصور حسینیار که در زمان روس‌ها یکی از قوماندانان جهاد در ولایت بغلان بود تسلیم یکی از احزاب مجاهدین در پشاور گردید و آن قرآن هنوز هم نزد آن حزب موجود است. بیشتر بخوانید »

ویجاړونکې جګړه، اوږدمهاله بې وزلي او د اقليمي بدلونونو په پايله کې د طبیعي ناورینونو له امله رامنځته شوې ناخوالې په تیرو څلورو لسیزو کې د افغانستان د خلکو لپاره د بدمرغیو یو وژونکی ترکیب دی.  له همدې امله نړيواله ټولنه نه شي کولى له افغانستان څخه په شا شي او افغانان د پورته يادو شويو توپانونو له امله بې ياره او مددګاره پريږدي .په افغانستان کې بشري ناورین پیچلی اړخونه لري. د بهرنیو مرستو د کمولو يا هم د بندولو او یا د طالبانو د حکومت د پياوړي کيدو د مخنیوي لپاره له افغانستان څخه د وتلو منطق د بریالیتوب په لور اغیزمنه لاره نه ښکاري، ځکه چې دا په حقیقت کې افغانانو ته د سزا کولو لامل کیږي.  موږ داسې ډېرې بيلګي لرو چې سخت دریځي رژیمونه حتی د سیاسي بې ثباتۍ، تيت او پاشلي ناامنۍ او مات شوي اقتصاد سره د ډيرو کلونو لپاره پاتې شوي دي.  د لويديځ بنديزونه او انزوا به يوازې د افغان ولس ناوړه کړاوونه لا پسې خراب کړي.زموږ په هېواد کې د سياسي مخالفو ډلو تر منځ دایمي بې اتفاقي هم د افغانستان  راتلونکي ته ننګونې راپیدا کوي بیشتر بخوانید »

پیوند دین و اخلاق، یا به تعبیر بهتر، نقش اخلاق در قلمرو دین، به شریعت و به تبع آن فقه محدود نمی‌شود، بلکه اخلاق در ابعاد و ساحت‌های دیگر دین و معرفت‌دینی هم حضور دارد، یا باید داشته باشد. در فصل دوم دین در ترازی اخلاق در مقام تعریف دین گفته‌ام که با پیروی از کاربرد عرفی و متداول واژه دین، این واژه را به دو معنا به کار می‌برم: یکی به معنای خاص کلمه که معادل «شریعت» است و دیگری به معنای عام کلمه که شریعت بخشی از آن است. در همان‌جا و در جاهای دیگر تصریح کرده‌ام که وقتی گفته می‌شود «اخلاق مقوله‌ای فرادینی است»، دین به هر دو معنای کلمه مورد نظر است. یعنی اخلاق فقط بر شریعت (= مجموعه احکام عملی) و فقه (= دانشی که متکفل شناخت این احکام است) مقدم نیست، بلکه بر سایر اجزاء و مؤلفه‌های دین، از جمله تجربه دینی، باورهای دینی و تفسیر متون دینی، نیز مقدم است، هرچند نوع و چگونگی این تقدم ممکن است در هریک از این موارد با موارد دیگر فرق داشته باشد. مثلاً یک معنای تقدم اخلاق بر دین در قلمرو الاهیات عبارتست از تقدم اوصاف اخلاقی خداوند بر اوصاف نااخلاقی او (اوصاف اخلاقی مانند عدالت و رحمت، و اوصاف نااخلاقی مانند قدرت، خالقیت، مالکیت، حاکمیت (و شارعیت/ قانون‌گذاری)) بیشتر بخوانید »

مور وطنه ، زما ګران افغانستانه ! دهغه لنډ شانی حماسی شعر عنوان دی چی د نومیالی شاعر اولیکوال استاد ګل شامیر معلم لخوا شا او خوا دری کاله وړاندی ویل شوی دی چی دادی دوخت د غوښتنی پر بنسټ یی له ښاغلی استاد ګل شاه میرخان څخه په مننه تر تاسو هم دررسؤو هیله ده چی خوند به تر واخلی . بیشتر بخوانید »

مبحثِ«سکولاریزاسیون»، بدون­ شک از مهم­ترین گرانیگاه­های فکری در الهیات مسیحی و تفکر غربی بوده است. چنان­چه کارل اشمیت؛ حقوقدان وفیلسوف سیاسی آلمانی، متذکر گشته بود که «بدون مفهوم عرفی شدن فهمِ سده­های اخیر تاریخ ما ممکن نیست»[۲]، امری است که ناچار نمی­توان دربابِ آن تامل نکرد. به اجمال اگر بخواهیم به روندِ «سکولاریزاسیون» که به «ورود کلیسا در قلمرو عرف از آن تعبیر کرده اند» اشاره کنیم، باید بگوییم:«سیاست عیسوی، در نخستین سده های دورۀ مسیحی، به تعبیری که شهاب الدین سهروردی به مناسبت دیگری آورده بود،«قصۀ غربت غربی» مومن در دنیا در طلب «ناکجا آبادِ» مدینۀ الهی بود و خلافت پاپ و دربار کلیسا متولیان انتقال از نشئۀ دنیا به حیات آخرت به شمار می آمدند.» بیشتر بخوانید »

وایی د وخت د پاچا د پاچهې ساتل د هر مسلمان دنده ده نو ځکه خو یی که خلیفه صاب سراج الدین د ځوانانو په وینو او تنکیو ځوانیو خړوبوی اووایی چی ګنی داسلام ستر پیغمبر محمد مصطفی صلی الله علیه وسلم د کابل د کانټی ننټل هوټل پر برید د عملیاتو مشری کوله....څوګ چی ځان  شیخ مولوی بصیر بولی او ؤلس یی د استنجأ کندهارۍ شیخ په نوم پیژنی  او د طالبانو کړه وړه په ځانګړی طالبی لهجه توجیه کوی دخپلی یوی خرافاتی خطبی په ترځ کی وویل :سبق چی می شروع کړ پنځلس ورځی په مسجد کی په دائره کی وم پنځلسمه شپه می نبی علیه صلوة وسلم په خوب کی ولید په کوم ځای چی په چک پائینټ ( دتلاشی مرکز) دریدم ...په الله قسم په هم هغه ځای رسول الله ولاړ ؤ کلاشینکوف یی په لاس کی ؤ چانټه یی تړلی وه بیشتر بخوانید »

همدیگرپذیری یک اصطلاح انسانی و ضرورت اجتماع بشری است. همدیگرپذیری بین انسانهایئکه سال های متمادی با هم جنگیده، جنگانیده شده و یا هم در حمایت احزاب و گروه های متخاصم بوده اند ضرورت مبرم است.همدیگرپذیری به معنی قبول عقیده طرف مقابل نیست، بلکه احترام متقابل به مقدسات، ارزشهای دینی، عقیدتی و فرهنگ انسانی طرف مقابل است، مثلآ اگر این قلم یک انسان دیندار هستم زمانیکه یک هموطن سک، هندو، سیکولار، کمونیست، عیسوی، نصرانی، چپی وغیره خود را میپذیرم به این معنی نیست که من عقیده او را تأیید مینمایم، نخیر اینطور نیست، عقیده هر شخص به خودش و خالقش ارتباط دارد، برعکس هرگاه این حقیر یک انسان سیکولار یا چپی هستم و با شیوه همدیگر پذیری با یک هموطن و یا همنوع دیندار خود پیش می آیم و او را در آغوش میگیرم به این معنی نیست که من هم مثل او دیندار هستم. بیشتر بخوانید »

یکی از پیامدهای  زیانبار مدرنیته ،به شهادت عده کثیری از دانشمندان ،سطحی شدن و شتابزدگی روح انسانهاست  .همانطور که مردم به غذاهای سریع و آماده مصرف مانند ساندویچ مکدونالد عادت کرده اند از لحاظ ذهنی هم علاقمند مفاهیم ساده،سطحی و زودفهم  اند و میل شدید به مطالبی دارند که هیجانات مثبت و منفی شان را  برانگیزد تا فورا  زبان به تحسین و آفرین یکی و مذمت و نفرین دیگری  بگشایند.از مسایل عمیقتر و پیچیده تر که محتاج تفکر است میپرهیزند. بیشتر بخوانید »

این بار نیز به قلم توانای همکار دائیمی و طنز نویس نامور کشور جناب فتح خان تونگه ایی که با نگارش طنز های خود تربیون نواندیشی را رنگین میسازد طنزی را به مناسبت حلول ماه پربرکت رمضان نوشته اند که خدمت شما عزیزان خواننده و شنونده تقدیم میگردد بیشتر بخوانید »

د پاکستان استخبارات  د شراو فساد داسی  ریل ګاډۍ  دی چی د جوړیدو له هم هغه لومړیو شیبو د ګاونډیانو څخه د انتقام په خونړوسکروچلیده او اوس هم د عمق استراتیژیک تر نامه لاندی روان دی او چلیږی .په همدی لړۍ کی خلیفه دین محمد چی ځان د اوسنی اداری دمشرانو پیر بولی د خپلی یو خطبی په ترځ کی د غربی نړی وضعیت داسی بیانوی او وایی : کوټی ته چی راغلو نو  یوه ملا راته وویل چی ستا خبره رښتیا ده زما وراره چی له ما پټ ټښتیدلۍ ده اوس یی اتم کال دی چی د هغی قبولی نه کیږی ! ولی وایی د قبولی لپاره وایی هلته شرط داده ، کوټی حکومتی دی ..مسافر خانی ..ته چی هلته ځی نو ځلی خو به داوایی چی العیاذ بالله چی زه د مسلمانانو را تښتیدلی یم او ما وژنی ځان به ورته کمونیستۍ کوی ! یوخوبه داوی . بیشتر بخوانید »