وب سایت نواندیشی به ویب سایت خبری تحلیلی نواندیشی خوش آمدید

.طالب مشران يقيناً پوهيږي چې په پاکستان کې د ډيرو طالب مشرانو د جايدادونو، پاکستاني پيژندپاڼو درلودلو او نورو تړاوونو له امله له پاکستان سره ټکر ورته سخت زيانونه رسولاى شي او قطعاً نه غواړي له پاکستان سره يې اړيکې ترينګلي شي. البته د پاکستان د رويې په تړاو پوښتنه راپورته کيږي چې پاکستان ولې له طالبانو سره د پراخو تاريخي اړيکو درلودلو سره سره اقلاً د مثبت تعامل لپاره د لارو چارو په لټون کې پاتي راغلى دى؟ متأسفانه ځواب يې د ډيرو سياسي شنونکو په باور دا دى چې په کابل کې له هر واکمن سره مخالفت او په وړاندې يې نيابتي جګړه پيلول د پاکستان د ستراتیژیک عمق د تګلارې برخه ده. بیشتر بخوانید »

قیام نافرجام زندانیان پلچرخی در ماه جوزای سال ۱۳۵۸! از روز نخست پیروزی کودتای هفت ثور سال ۱۳۵۷ خلقی ها روزانه مردم را به زندان‌ها خصوصآ زندان مرکزی افغانستان پلچرخی سوق میدادند و دسته دسته زندانیان را راهی پولیگونها میکردند، بالاخره بعد از یک سال تأمل ظلم و ستم زندانیان در داخل زندان پلچرخی دست به قیام زدند، متأسفانه آن قیام نافرجام ماند و صدها تن از زندانیان به شهادت رسیدند. نگارنده زمانیکه در ماه ثور سال ۱۳۵۹ در جریان تظاهرات محصلین دستگیر و روانه زندان پلچرخی شدم آثار آن قیام خونین یکسال قبل را در دیوار های بلاک خصوصآ در دو طرف دروازه دخولی بلاک مشاهده کردم نشانه گلوله ها در دو طرف دروازه دهلیز در سنگ های دیوار هویدا بود، هکذا یکتعداد زندانیان که بعد از تحول شش جدی آزاد شده بودند و دوباره گرفتار شده بودند شاهد آن صحنه قیام و سرکوب بودند برایم داستان آن قیام نافرجام را حکایت کردند که باشنیدن آن موی در بدنم راست ش بیشتر بخوانید »

.....استاد سروش باید به این سؤال پاسخ دهد: اگر اجماع عقول (دموکراسی) را ناکارآمد می‌دانید، ولایت مطلقه فقیه را ترجیح می‌دهید یا بی‌عملی سیاسی انجمن حجتیه را یا اسلام انقلابی شریعتی را؟به عنوان دانشجوی دین‌پژوهی که همواره از آثار استاد سروش بهره‌مند شده‌ام، این پرسش را مطرح می‌کنم: استاد سروش در آثار پیشین خود بارها بر اهمیت «خرد جمعی» تأکید کرده و معتقد بوده‌اند که برای حل مشکلات ناشی از خرد جمعی، باید به خود خرد جمعی پناه برد و گریزی از آن نیست. با توجه به این پیشینه فکری، چگونه می‌توان اظهارات اخیر ایشان مبنی بر ناکارآمدی “«اجتماع عقول» را تفسیر کرد؟ بیشتر بخوانید »

سال ۱۹۸۵ یا ۱۹۸۶ بود یکی از همصنفان دوره فاکولته ما بنام نصیراحمد که یک جوان خوش اخلاق، خوش قیافه همیشه لبخند به لبان داشت و ما صنفی ها او را از جهت موی های مقبولش "راجشکهنه" صدا میکردیم زبان انگلیسی را در دوره مکتب در کدام کورس انگلیسی فراگرفته بود و خوب انگلیسی بلد بود، در فاکولته در وقت امتحان در سایر مضامین چانس دو میشد، برعکس در مضمون انگلیسی صد نمره میگرفت و از جهت همین دانستن زبان انگلیسی در دیار هجرت پشاور با معاش کافی در کورس انگلیسی IRC بحیث استاد زبان انگلیسی اجرای وظیفه میکرد، در یکی از روزها او را در جاده های بازار صدر پشاور ملاقات کردم، در جریان صحبت برایم گفت که یک خبر خوش برایت دارم، پرسیدم که چه خبر خوش؟ گفت: داکتر عبدالوکیل وزیر زراعت سابق افغانستان از امریکا آمده و می‌خواهد در بخش زراعت کارمندان مسلکی مقرر و پروژه های زراعتی را در مناطق تحت کنترول مجاهدین در افغانستان اجرا کند، برای اجرای این پروژه ها تنها فارغین فاکولته زراعت و انجنیری را مقرر میکند، بیشتر بخوانید »

وجدان آگاهی وحس درونی فرد نسبت به اخلاقیات و اصول درست و غلط است. این حس درونی به فرد کمک می‌کند تا رفتارهای خود را ارزیابی کرده و از اشتباهات جلوگیری کند. وجدان معمولاً بر اساس تربیت، تجربه‌ها و ارزش‌های فرد شکل می‌گیرد و به عنوان یک راهنما برای تصمیم‌گیری‌های اخلاقی عمل می‌کند. به بیان ساده‌ تر، وجدان صدای درونی ماست که به ما می‌گوید چه چیزی درست و چه چیزی غلط است. این حس می‌تواند منجر به احساسات مثبت مانند رضایت و آرامش یا احساسات منفی مانند گناه و پشیمانی شود، منوط به اینکه فرد چقدر به اصول اخلاقی خود پایبند بوده است. انسانهاییکه دارای سلامت عقل وخرد سالم اند بگونهٔ انفرادی صاحب محکمهٔ وجدان اند که حاکمیت این محکمه را بمثابه مرجع مشروع بر خود می قبولاند وموافق بفرمان آن عمل می کند آنگاه ابلاغ حکمش را می شنود وبامرونهی آن سر تسلیم می نهد و یا به مفهوم دیگر «اجرای حکم محکمهٔ وجدان» مربوط مالک وجدان است ـ بیشتر بخوانید »

یادداشت نواندیشی : گفتگوی را که می خوانید و میشنوید ؛ مصاحبه بانودکتر خاتول فروتن سابق استاد فاکولته طب پوهنتون کابل یکتن از زنان مبارز و شجاع افغانستان  است که  با محترمه خانم مرینا گلبهاری مجریی برنامه شاد نامه تلویزیون وزئن بیگم انجام داده است . تربیون نواندیشی با سپاس فروان از بانوی فرهیخته و شجاع افغان محترمه دکتور خاتول ... بیشتر بخوانید »

دیده می شود که رسانه های طالبانی، ذهنیت عامه را هدف گرفته اند. در این مسیر است که مردم در باتلاق جنگ ادراکی و شکار عواطف انسانی، مانده اند و دست بسته تسلیم تفکر طالبانی می شوند. زیرا در دوسال گذشته، از تروریسم فرهنگی و رسانه ای بر نفع طالبان و سفید نمایی این گروه، استفاده شده و این پروژه به گونه موفق در ذهنیت مردم، اثر گذاشته است.از سوی دیگر، در دو سال گذشته که طالبان که به قدرت رسیده اند، تروریسم به انواع مختلف آن در جامعه افغانستان، رشد یافته است. از تروریسم فکری و عقیدتی، تا تروریسم سیاسی، فرهنگی، زبانی و رسانه ای. به این دلیل است که گفته می شود که افزایش بی پیشینه شبکه های یوتیوب، سازماندهی هدفمند یک جنگ روانی به منظور سفید نمایی طالبان، شکار ذهنیت عام مردم و تلاش برای طالبانیزه ساختن فکر و ذهن ما، از نمونه های بارز تروریسم رسانه ای است بیشتر بخوانید »

اعلان ! اعلان ! به اطلاع عام وخاص  رسانیده می شود که بروزچهارشنبه مورخ ۲۳ عقرب ۱۴۰۳ هجری شمسی زن ومرد در سابق ورزشگاه و اکنون کشتارگاه شهر گردیز در جهت مشاهده اجرای حکم مقدس قصاص که به فرمان  شیخ هیبت الله حفظ الله تعالی امیر المؤمنین دامت برکاته  بریک قاتل اجرأ میشود جلوس نمایند .......ملتفت نه شدیم چه نمایند ؟جلوس و حضوریابند ! اولأ خیلی بیجا می کنی که ادای یک حکومت مشروع را در می آوری . درثانی چشم ما روشن ! حالا دیگر کارت به جائی رسیده که به ما دستور جلوس ملوس و حضور مُضور می دهی ؟ بیشتر بخوانید »

اې افـغــانه،مـسـلـمــانـه او انـسـانه! دادهغه شعرعنوان دی چی د هیواد د وتلی شاعر او لیکوال محترم استاد ګل شاه میردخوږمن زړه انځورپکی ښودل شوی،هغه شعرچی د هیواداوانسان سره مینه یی پکی انځورکړی او ترموږ رارسیدلی دی ستاسودرانه حضورته یی هم له ښاغلی استاد څخه په مننی درته ډالۍ کوو هیله ده چی خوښ به موشی . بیشتر بخوانید »

طوریکه در خاطرات گذشته ذکر شد یک سال نخست مهاجرت در دیار غربت پشاور از هرنگاه خیلی چالش آفرین و توأم با مشکلات بود، از یکطرف دوری از وطن و از طرف دیگر بی روزگاری و بیکاری و اجرای کار های شاقه زندگی را برای ما دشوار ساخته بود، تا بالاخره به اثر سفارش شخصی بنام مولوی قاری اسرارالله که خداوند معفرتش کند یک عالم برجسته دینی مربوط جمعیت اسلامی از مشرقی افغانستان بود در نصاب تعلیمی با پدرم همکار بود در آمریت اوپراسیون کمیته نظامی اتحاد هفتگانه بحیث مامور شامل وظیفه شدم، در آنوقت ریس کمیته نظامی اتحاد هفتگانه قاضی محمد امین "وقاد" مرحوم بود. بیشتر بخوانید »