افغانستان در مرحلهای از تاریخ معاصر قرار گرفته که بحرانهای جهانی، رقابتهای ژیوپولیتیکی، جنگهای نیابتی و مهندسی استخباراتی، مسیر تحولات اجتماعی و سیاسی ان را رقم میزنند. در چنین فضایی، مدیریت افکار عمومی در افغانستان توسط شبکههای رسانهای وابسته به دستگاههای استخباراتی منطقه و فرامنطقه، به یکی از خطرناکترین ابزارهای (مهندسی بحران) تبدیل شده است؛ ابزاری که مردم بیپناه افغانستان را از درک ماهیت واقعی منازعه ژیوپولیتیکی بازداشته و ذهنیت جمعی را به سمت نفاق قومی، زبانی و هویتی منحرف میکند.
در سالهای اخیر، تریبونهای رسانهای وابسته به شبکههای اطلاعاتی منطقهای و غربی، پروژهای هدفمند را برای شکلدهی به ذهنیت جامعه افغانستان به پیش بردهاند. اهداف اصلی آنها:
این رسانهها با برجستهسازی حوادث سطحی، جنجالسازی قومی و تولید شایعات مسموم، مردم را از درک این حقیقت دور کردهاند که افغانستان بار دیگر به (کریدور ترانزیت جنگ) میان بلوکهای رقیب جهانی تبدیل میشود.
تجمع جنجالی اخیر در امریکا؛ یک نمونه روشن از مهندسی نفاق قومی:در پی کشتهشدن دو سرباز امریکایی توسط یک فرد افغان و دستگیری افغان دیگر به اتهام وابستگی به داعش، شماری از مهاجران تاجیک، ازبیک و هزاره در امریکا با شعارهای تفرقهامیز تجمع کردند:ما تاجیکها، هزارهها، ازبیکها افغان نیستیم ،افغان مساوی با تروریست این تجمع:بازتاب مستقیم پروژه نفاق قومی بود.زیرا ادبیات ان هماهنگ با روایتسازی رسانههایی بود که سالهاست دشمنی قومی را تبلیغ میکنند.هدف اصلی ان، شکستن (هویت ملی) و فروکاستن افغانستان به مجموعهای از اقوام متخاصم بود.این تجمع فقط چند روز پس از حادثه امریکا و پیش از تکمیل تحقیقات امنیتی برگزار شد؛ یعنی رویداد هنوز اثبات نشده بود، اما روایت نفاق فورا تولید و عملیاتی شد.
در دوره اخیر، سیاستهای دولت امریکا – بهویژه سیاست (اول امریکا) در دوره ترامپ – بر موج مهاجرستیزی بنا شده است. اکنون حادثه (دو سرباز کشته شده) بهانه مناسبی برای:تحمیل محدودیتهای جدید علیه مهاجران افغان چی پشتون باشد یا تاجیک ، هزاره ، ازبیک یا هرقومیتی مربوط به افغانستان،شامل اخراج گسترده افغانها خواهد گردیده و معرفی افغانستان بهعنوان منبع تروریزم را فراهم میکند. این عملکرد دقیقا همان الگویی است که سیاستهای ضد مهاجر در اروپا، علیه سوریها و عراقیها بهکار برده شد.
طالبان در چهار سال گذشته از یک گروه یکپارچه به یک شبکه چندپاره بدل شدهاند. هر شاخه در مدار یک کشور قرار گرفته است:
طالبان مجبور شدهاند در (تنگنای انتخاب) قرار گیرند، اما هنوز فاقد موضع واحد و جامع هستند. این چندپارچگی، افغانستان را بیثباتتر میسازد.
جریانهای سیاسی مخالف طالبان، که باید حامل طرح نجات ملی باشند، در دام فقدان درک ژرف از جنگ ژیوپولیتیکی افتادهاند. بسیاری از رهبران اپوزیسیون:فاقد یک دکترین سیاسی مدرناند،اختلافات قومی و شخصی دارند،و اغلب به ابزارهای روایتسازی بیگانه تبدیل شدهاند.همین امر باعث شده که مردم نسبت به اپوزیسیون بیاعتماد شوند و دستگاههای استخباراتی بتوانند خلا سیاسی را با (نقشههای اماده) پر کنند. ترانزیت جنگ؛ نقشه پنهان برای شعلهور ساختن شمال و غرب افغانستان:تحرکات تروریستی اخیر در مرزهای شمالی و غربی – بهخصوص حملات مشکوک در مرزهای تاجیکستان، ایران و حتی حوادث ساختگی در امریکا نشاندهنده تلاش برای اجرای سه هدف بزرگ است :ناامنسازی مسیرهای اتصال افغانستان با ایران، اسیای میانه و چین. سربازگیری ارزان از بستر نارضایتی قومیبهویژه از میان:تاجیکها.ازبیکها. ترکتبارها.برای تزریق نیرو به پروژه داعش خراسان.ایجاد بهانه برای مداخلات جدید نظامی یا سیاسی .برجستهسازی نقش کریدورهای اقتصادی؛ راه نجات افغانستان از دام نفاق و جنگ :در برابر نقشه نفاقسازی و ناامنسازی، افغانستان یک گزینه استراتژیک دارد که اگر بر ان تمرکز شود، بازی جنگ از افغانستان به نفع مردم تغییر خواهد کرد:
افغانستان در قلب یک طوفان جهانی قرار دارد.طوفانی که در ان:جنگ روایتها،مهندسی افکار عمومی،تولید نفاق قومی،استفاده از حادثه امریکا برای مهاجرستیزی،سربازگیری برای داعش،چندپارچگی طالبان،و سردرگمی اپوزیسیون در خدمت یک هدف واحد قرار گرفته است:تنها راه نجات، عبور از دام نفاق قومی و تمرکز بر منافع ملی و کریدورهای اقتصادی است؛ مسیری که افغانستان را از قربانیبودن به یک بازیگر فعال منطقهای تبدیل میکند.
وب سایت نواندیشی به ویب سایت خبری تحلیلی نواندیشی خوش آمدید