
ماریا سلطان که برمبنای نزاکت های ” سیأ ” سی وی را از همان روزگارو زمانی که به سان عروسی و شب شش یک تعداد از ” سیأ ” سیون را به اسلام آباد دعوت می دادند می شناسیم و ایشان عادت دارد که هر گاهی خواننده گان عزیز و فعالان ” سیأ ” سی افغانستان را غافلگیر کنند و با سخنان مسخره آمیزش که نزد اهل خبره سابقه تاریخی دارد نسل نو افغان اعم از تاجک ها ، پشتونها ، ازبک ها ، هزاره ها ، ترکمن ها وغیره اقوام را که در جغرافیای افغانستان لزومأ وادار به واکنش میسازند . هیچکسی نه میداند که چرا و ناشی از کدامین غرض و مرضی خاله ماریا سلطان در گفتوگویی با حسن خان، خبرنگارپاکستانی در کنار کار رسمی در تلویزیون خیبر گرداننده یک کانال مستقل بنام Hassan Khan گفت فقدان رهبری قوی در افغانستان، مهار چالشها و ایجاد ثبات در این کشور را دشوار کرده است.و در این گفتوگو که روز چهارشنبه ۱۶ ثور منتشر شده، تاکید کرد برای درک شرایط کنونی، باید نگاه به افغانستان تغییر کند، زیرا این کشور یک دولت متمرکز نیست.رئیس انستیتوت ثبات راهبردی جنوب آسیا توضیح داد این کشور بیشتر مجموعهای از مناطق مرزی است که شریانهای حیاتی آنها به کشورهای همسایه گره خورده است. به گفته او، تمایلات گریز از مرکز در ساختار افغانستان نهادینه شده است و ولایات هممرز با ایران، پاکستان و کشورهای آسیای مرکزی، روابط و وابستگیهای تجاری بیشتری با این همسایگان دارند تا با حکومت مرکزی.خانم ” ماریا ” سلطان میگوید با توجه به این وابستگیهای مرزی و منطقهای، ممکن است ساختار دولتی افغانستان در آینده به شکلی که اکنون دیده میشود، باقی نماند.
او خاطرنشان کرد که در شرایط کنونی، نشانههایی از وجود ملیگرایی قدرتمندی که بتواند بر شکافهای ساختاری غلبه کند، دیده نمیشود. او در سالهای اخیر، بهویژه پس از تحولات ۲۰۲۱، نقش فعالی در سازماندهی نشستهای میانافغانی ایفا کرده است. از جمله اقدامات کلیدی او، ابتکار «پروسه اسلامآباد» در سال ۲۰۲۵ بود که بستری برای گفتوگو میان “رهبرُان” سیاسی افغان، فعالان مدنی و زنان در خارج از بدنه طالبان فراهم کرد تا دیدگاههای مشترک برای آینده ثبات در افغانستان شکل بگیرد. مشارُ الیه که “ریأ” ست انستیتوت SASSI،را برعهده دارد و این انستیتوت SASSI تنها یک اندیشکده پژوهشی ساده نیست؛ این نهاد به عنوان یکی از بازوهای فکری و استراتژیک نزدیک به ارتش پاکستان شناخته میشود.رابطه این انستیتوت با نهادهای نظامی و امنیتی پاکستان از جمله آیاسآی بسیار نزدیک و ساختاری است. انستیتوت ثبات راهبری جنوب آسیا، وظیفه تبیین دکترینهای دفاعی و راهبردی را بر عهده دارد و خروجیهای آن اغلب بازتابدهنده نگرانیها و سیاستهای کلان امنیتی ارتش پاکستان در قبال منطقه است. از این رو، هشدارهای ماریا سلطان درباره «فروپاشی جغرافیایی افغانستان» را میتوان فراتر از یک تحلیل شخصی و بهعنوان بازنمایی از دیدگاههای لایههای سخت قدرت در پاکستان نسبت به آینده همسایه غربی خود نگریست.هرچند این معجون کهنه و بوی ناک استخباراتی ازجنس سازمان اطلاعات ارتش پاکستان ISIرا بار ها از سویی اسلاف ماریا سلطان در افغانستان به تجربه گرفته شده است اما در نهایت مصلحت را در یک افغانستان تکفیری که بدون قانون اساسی و قوانین مدنی دیگر به سر برد دیدند .
وب سایت نواندیشی به ویب سایت خبری تحلیلی نواندیشی خوش آمدید