وب سایت نواندیشی به ویب سایت خبری تحلیلی نواندیشی خوش آمدید

دنواندیشی د تاریخ او پلټنو میز ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ داچی دلرغونی خوست یوه نوښتګرځوان او مدنی فعال ښاغلی سپین روان نورزی دده په قول «  د امانی فکر د خورولو لپاره عملی کار باید پیل کړی، که چېرې دوی دا لاندې ټکی په نظر کې ونیسی او په دې کار وکړی، فکر کوم چې د امانی فکر د رڼا څخه به نه یوازې د خوست خلک بلکې ټول هېوادوال مستفید شی او د شاه امان الله خان دورې پیل شوی ناتکمیل اصلاحات به په دغه پېړۍ کې تکمیل شی.» دښاغلی سپین روان نورزی صاحب دغه وړاندیز چی د تکړه شاعر او لیکوال زاهد شاه انګار په مرسته دهیواد د ټولو آزادی غوښتونکو د فریاد دهنداره نواندیشی  کی هم خپور شوی دی نوځکه خو موږ هم ؤغوښتل چی د محترم سپین روان نورزی صاحب پر لیکنه نواندیشی هم څه ورزیات کړی.لومړی خوداچی د روان صاحب په اوږده طومارډوله وړاندیز پاڼه کی د غازی امان الله خان د مهال د ارزشونود  د بیا رغولو او راژوندی کولو په لومړی سرکی ګورو چی: بیشتر بخوانید »

دنواندیشی د ټولنیز و چارو میز : ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ له نن نه څه ناڅه ۱۳ کاله مخکې د خوست مدنی بنسټونو، شوراګانو، ادبی فرهنګی ټولنو، رسنیزو نهادونو، انجمنونو، خوځښتونو او مستقلو، مدنی فعالانو، فرهنګیانو او شخصیتونو هڅې پیل کړې چې خوست کې د خوست ګټو ساتونکی یو داسې انسجام رامنځ ته کړی چې د یو چتر لاندې په ولایتی او ملی کچه یو واحد غږ او واحد سیاسی او ملی دریځ ولری او د خوست د انکشاف لپاره د خپل حق او غوښتنو لپاره د قانون په چوکات کې پر ولایتی او مرکزی اداره د مدنی فشار واردولو جوګه شی...اوس چې هره شیبه د افغانستان د سیاسی وضعیت د بدلون امکان نه شو ردولی نو موږ ټولو ( مدنی فعالانو، فرهنګیانو، په ملی شورا کې د خوست استازو، د ولایتی شورا وکیلانو، متنفذو قومی مشرانو، جیدو دینی عالمانو، استادانو، ښوونکو، سیاسیونو، فعالو ځوانانو د ټولو مدنی، رسنیزو،  سیاسی، صنفی، قومی او ... نهادونو مشرانو او غړو) ته په کار ده چې له کونجونو، پسپسیو، یو پر بل د ځان لوړ ښودلو، خودخواهیو، خودنماییو، قومی، سیاسی، ګروهی، او نورو منفی تمایلاتو، علایقو، سلیقو، خود غرضیو، شخصی ګټو، برترۍ غوښتلو او بې باورۍ خورولو څخه تیر شی او د یوه رښتینی خوست شموله چتر او انسجام لپاره سر له اوسه لاس په کار شی. بیشتر بخوانید »

د نواندیشی د تحلیل او تحقیق میز : ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ لکه څنګه چی خبریاست د ۱۳۹۹هجری لمریزکال د کوچنی نیکمرغه اخترپه مناسبت په افغانستان کی د پیغامونواود نورو په وړاندی د روادارۍ اوزغم دبی خونده نمائیش دڅرګندولوپه غم لړلی لړکی د شیخ هیبت الله په نوم دمبارکی پیغام  چی ځان نه یوازی د طالبانو داسلامی غورځنګ مشر بلکه د ټول اسلامی امت پیشوا اوامیرالمؤمنین بولی دده له هیبتی نومه یوه داسی مجهوله  استخباراتی خطبه خپره شوه چی له تشو الفاظواوشعارونوپرته ورته هیڅ شانی نوم نه شی ورکول کیدای خو ددی سره سره یی پریوه داسی تریخ  واقیعت د یوه مثبت  شک څراغ کیښود چی تر ډیره یی د ټولنی د هرذهین  وګړی په ذهن کی  پوښتنی را پورته کړی وی ......اوداپوښتنی هغه مهال د ځواب ترکچی ورسیدی کله چی د امریکا ؤلس مشراودهغه هیواد د استخباراتی سرویسونو په شمول دوسله والوځواکونواعلی سرقوماندان چی دهغه هیواد لومړنی مقام ګڼلای شی دافغان سولی په هکله د طالبانوله مشرتابه یعنی ملا عبدالغنی برادر چی دملا اخترمحمد منصورپه څیردطالبانودسلامی امارت سیاسی مرستیال دی سره خپلی تلفنی خبری د طالبانو له مشرسره ؤبللې... بیشتر بخوانید »

میز اندیشه وپـــژوهـــش نواندیشی : ________________________________________________________________________________________________________________________________ صلاح الدین که چند سال است بدون تدویر کنگره، کسب مشروعیت و رأى و نظر اعضاء و سایر رهبران جمعیت، رهبرى و امکانات آنرا گروگان گرفته، با تکروى، خودمحورى و استبداد رأى، کشتى توفانزده ى آنرا در دل امواج متلاطم سوق نموده و شیرازه آنرا از هم گسیخته.رهبر خود خوانده جمعیت، اخیراً با اعتراض به توافق سیاسى ارگ و سپیدار، خود را از تیم ثبات کنار کشیده، مسیر دیگرى را برگزیده.صلاح الدین با اعتراض برحق در خصوص نتیجه تقلبى انتخابات، معتقد است که تن دادن به تفاهم با ارگ، رسمیت و مشروعیت بخشیدن به تقلب و نتیجه برخاسته از آنست. او ترجیح میدهد تا در قامت اپوزیسیون نظام باقى بماند و داعیه مشروع جمعیت را دنبال کند. و اقتدار سیاسى را به ماموریت سیاسى مـعاوضه نکند.داکتر عبدالله و سایر رهبران تیم ثبات به این نظرند که بیشترازســـه گزینه ذیل فـــراراه شان قـرار نداشت: ۱: بر علیه ارگ اقدام به شورش و قیام مى نمودند، دست به اسلحه مى بردند و غنى را با زور از ارگ اخراج میکردند که نه معقول بود و نه ممکن. بیشتر بخوانید »

د نواندیشی د تفکراو تفحص میز : ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ د خواشینی او ژور تأسف مقام ده چې زمونږ ولس بیا بیا له ډیرو ملاحظاتو سره سره د ملی یووالی د پیاوړتیا او د نظام د بقا لپاره اساسی قانون او ملی ارزښتونو باندی د مشرانو لخوا یوازې د واک او امتیازاتو تر لاسه کولو لپاره د خپلو رأیو په سر د معاملې ننداره کوی. باید ومنو چې دلته د څلورو لسیزو پرله پسې جګړو له امله د ظرفیت جوړولو په ګډون زمونږ ټول بنسټونه نړیدلی دی او همدا لامل ده چې مونږ د کار خلک کم لرو. نو ځکه ویلاى شو چې مونږ باید د کار د خلکو په وړو سهوو باندی سترګې پټې کړو او کله خو یې له شرمیدو څخه د ژغورنې لپاره سهوې توجیه هم کړو. که د تیرو دوو لسیزو واقعاتو باندی یو وړوکئ مکث وکړو نو پوهیږو چې واک ته د رسیدلو او د خپل حق ترلاسه کولو لپاره زور، زر او ولسی ملاتړ اغیزمن ثابت شوی دی، خو تر ټولو ځواکمن او باوری اړخ یې ولسی ملاتړ وه. بیشتر بخوانید »

مــیزاندیشه وپــژوهـــش نوانــدیشی : _____________________________________________________________________________________________________________________________ همه زندگی ما را، جامعه ما را، دینداری ما را، حکمرانی ما را، قانونگذاری ما را، همه هستی مان را نقص فنی فراگرفته است.نقص فنی نه فقط پیچ و مهره ای سست و ناساز یا موشک هایی نادقیق و موشک پران هایی نادقیق تر بلکه افکار، کینه ها و توهمات رهبری و مدیران کاسبکار و قوانین زنگ گرفته و نظامیان خطاکار ناکاربلد پرسروصدایی است که می تواند هستی کشور و ملتی را به نقص فنی خویش برفنا دهد.این نقص فنی بنیادین را انتخابات آزاد درمان است. چرا که اولین نشانه پذیرش شعور و شرافت و رشادت ملت در انتخاب نمایندگان خود است و سرانجام باید بگویم این نقص فنی جز با رفع دیکتاتوری درمانی ندارد. دیکتاتوری، چه هوادار غرب یا شرق و چه مبتنی بر ترور و وحشت به نام بصیرت و با شنیع ترین سواستفاده از تقدس مقاومت که در اصل برای آزادی و زندگی معنوی و سالم و غیرریاکارانه ملت و محرومان بنا شده بود اما در عمل به کام فاسد نظامیان و حکمرانانی می ریزد که دزدی از بیت المال مسلمین و ریختن خون هموطنان بر سر در بیت شان حک شده است. بیشتر بخوانید »

مــیزاندیشه وپــژوهــش نواندیشی : _______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ این امپراطورعزیزما  کما فی السابق خروس نا به هنگام تشریف دارد یعنی درست هنگامی که احساسات رقیقهء مردم افغانستان که به یک مختصر آرامش و آسائیشی نیازدارد قوه ناطقه اش به کار می افتد و مشارٌالیه با یک حرفی ، سخنی ، خبری و اعلامیه ای در این فضای آلوده چُرت بی صاحب مانده همه اذناب حاضر در معرکه  را پاره میکند !زیرا آنگاهی که پس ازچانه زنی های فروان درمحضر بزرگان مافیأ ووساطت های ممتد هفت ثقالهای قوم دو گروهی از مدعیان قباله سرنوشت ملت مظلوم افغانستان به تقسیم مساویانه غنیمت ها وثیقه ای را برنگ خون کودکان افغانستان دستخط فرمودند و یکبار دیگربرگفته ء زرین هیگل فیلسوف نامدارآلمان که درجایی بر این واقیعت انگشت گذشته است که گویا همه رویداد های تاریخی در جهان به اصطلاح دوبار به صحنه می آیند البته هیگل فراموش کرده اضافه کند که باراول بصورت تراژدی وباردوم بصورت کمیدی!زیرادراوضاع واحوالی بیشتر بخوانید »

مــیز اندیــشه وپـــژوهـــش نواندیشی : _______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ افغانستان کشوریست، با بافت نامتجانس قومى، زبانى، مذهبى که در سالهاى اخیر بُعد اختلاف سیاسى هم به آن افزوده شده. تنوع قومى و اختلاف ناشى از آن همواره مایه و سنگپایه تقابل سیاسى و مانع و سد تشکیل حکومت قدرتمند مرکزى در افغانستان بوده.بسیارى از کشور هاى دیگر نیز چنین بوده اند، اما با تحولات سیاسى و بالارفتن شعور اجتماعى مردم شان و فروریختن دیوار هاى جداکننده قومى و ابعاد مترادفش، به وحدت ملى، خوشبختى، توسعه و تعالى نائل آمده اند که ماحصل آن همدیگر پذیرى، حقوق شهروند و برابرى اجتماعى و مظاهر دیگر زنده گى مدرن و مدنى است...در انتخابات ٢٠١۴ با تفوق طلبى، تمامیت خواهى و انحصار طلبى، بجان هم افتادیم. حقیقت تلخى که در عقب همه این قضایاى نهفته است، ناگزیرى، فشار بیرونى و تغیردراوضاع کلى جهان، منطقه وبالتبع کشورماست که عنان واختیارخودسرى و لجام گسیختگى را از همه گرفته.آیا معقول ومنطقى نیست که به بلوغ اجتماعى و سیاسى برسیم ومثل سایر ملل عاقل ومتمدن جهان با همدیگر پذیرى و مشارکت، نقطه پایانى به تراژیدى خونبار کشور خود گذاریم و بسوى فرداى بهتر گام نهیم؟ منافع جمعى را بر مصالح شخصى و اهداف ملى را بر اغراض قومى رجحان بخشیم ؟ بیشتر بخوانید »

مــیز اندیشه وپــژوهــش نواندیشی : ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ شماری از سیاسیون و شهروندان افغانستان، تکرار حکومت وحدت ملی را به زیان مردم‌سالاری و مخالف صریح قانون اساسی این کشور می‌دانند، و می‌گویند، تجربه تلخ چندین ساله‌ نظام دو سویه را به چشم سر دیده‌ایم و اکنون نباید چنان نظامی بار دیگر به ما قبولانده شود، زیرا در چنان صورتی، افغانستان روزهای تاریکی در پیش رو خواهد داشت.آنان می‌گویند، اگر محمد اشرف غنی احمدزی، رئیس جمهوری، و عبدالله عبدالله، نامزد معترض انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۸ این کشور، بار دیگر برای ایجاد حکومت وحدت ملی باهم توافق کرده باشند، بدون شک افغانستان به روزهای تاریک و بی‌‌دستآورد خواهد رفت، زیرا ما در نظامی که گذشت، هیچ‌گونه پیشرفت و دستآورد قابل افتخاری نداریم؛ جز  آن که فقر، ناداری، بیکاری، فرار سرمایه و اختلافات سیاسی را نسبت به سال‌های پیش، بیشتر و بیشتر ساخته است. بیشتر بخوانید »

میز اندیشه وپــژوهــش نواندیشی : __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ غنى میگوید که در عقب حادثه خونین بیمارستان دشت برچى، دست طالبان نهفته است.خلیلزاد ادعا میکند که داعش مسبب این رویداد غم انگیز و خونبار است.ایندو افکار مردم را در یک جنگ زرگرى مصروف ساخته، تا حقیقت تلخى را نبینند که در پشت هر دو گروه تروریستى خون آشام قرار دارد.اما اگر از اسامى طالب و داعش کمى عقب تر روید و به پس زمینه هر دو نظر اندازید، بساده گى به بستر اجتماعى و تعلقات قومى مشترکِ شان میرسید........ یادداشت کوتاهی را که مطالعه فرمودید تحلیل یکی از فرهنگیان نامور کشور جناب محمد عارف منصوری است که غرض یافتن پاسخ مناسب در محضر تحلیل گران سیاسی و روشنفکران متعهد به میهن مطرح ساخته است تربیون نواندیشی نیز با سپاسگذاری از جناب محمد عارف منصوری این فرهنگی بی توقع جامعه مجروح افغانستان آنرا با شما علاقه مندان عزیز نواندیشی در میان می گذارد بیشتر بخوانید »