گـزیده اخبــار
خانه » اندیشه (برگ 40)

بایگانی دسته بندی ها : اندیشه

اشتراک به خبردهی
سکـــولاریســــم معرفتــــی

سکـــولاریســــم معرفتــــی

به تازگی یکی از استادان حوزه و دانشگاه گفته‌اند که “فیزیک کوانتوم دقیقا منطبق بر آیات قرآن است.” فرض می‌کنیم که ایشان فیزیک کوانتوم را می‌شناسند و نیز آیات قرآن را هم می‌فهمند و نتیجه‌ی درستی گرفته‌اند. خُب الان چه بکنیم؟ برای فیزیک کوانتوم کف بزنیم یا برای قرآن؟اگر چندی بعد این فیزیک زیر سوال رفت چه بکنیم؟ آن‌وقت قرآن با فیزیک جدید سازگار نخواهد بود و با یک فیزیک زیر سوال‌رفته سازگار است. اساسا چه نیازی هست که زور بزنیم و قرآن را با فیزیک و شیمی و نجوم هم‌نوا بکنیم؟ چه تاثیری در دین‌داری مردم دارد؟ بیشتر بخوانید »

اطاعت از رهبر نامرئی

اطاعت از رهبر نامرئی

وزیر دفاع طالبان از اعضای این گروه خواست از هیبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه، و دیگر مقامات مانند «مرده‌ای در تخته غسل در برابر مرده‌شوی» اطاعت کنند. در این حالیست که این گروه از یک رهبر نامرئی اطاعت کرده و کورکورانه به اجرا و تطبیق فرامین آن می پردازد. شاید این گروه از جمله نخستین سازمان تروریستی ای باشند که بدون شناخت لازم از شخصیت و موجودیت رهبر شان به اطاعت آن وادار می شوند. بیشتر بخوانید »

قبض فقه و بسط باطن؛

قبض فقه و بسط باطن؛

گرچه مشهور است که وجه مشخصه‌ی سنت اسلامی غلبه‌ی فقه بوده است یعنی پیروزی ظاهر بر باطن، در فرهنگ‌های مسلمان همیشه سنت‌ باطنی حضور متناقضی داشته‌ است: پررنگ اما نامحسوس، غائبِ همیشه حاضر. باطنی‌ها نه فقط آشکارا در میان اسماعیلیانِ نزاری حاضر بوده و هستند که دست‌کم رگه‌های باطنی را به شکل پنهان یا نیمه‌پنهان در میان صوفیان اهل سنت و شیعیان امامی نیز در گذشته و حال می‌توان یافت. حتی غزالی که خود فقیهی منتقد باطنیان است رگه‌هایی باطنی در نقد فقه دارد و سروش این رگه‌ها را در فکر خود درونی و تقویت کرده است. در فلسفه‌ی معاصر اسلامی نیز هانری کربن و شاگردان و مروّجان او کوشیده‌اند از وجه باطنیِ تشیع اسماعیلی-امامی و نمود صوفیانه‌ی آن در میان اهل سنت پرده بردارند و با آن مرهمی بر دردهای وجودی انسان پوچ‌انگار معاصر بنهند.با نظر به این پیش‌زمینه‌ی تاریخی-فرهنگی، مسأله‌ی معاصر ما در نسبت‌سنجی جامع عقل و فقه این است: بیشتر بخوانید »

علــیه پُســـت‌مدرنیســـم

علــیه پُســـت‌مدرنیســـم

مصاحبه‌ای با سوزان سانتاگ، نویسنده، نظریه‌پرداز و فعال سیاسی آمریکایی نهایت جالب و درخور توجه است موضوع محوری در این مصاحبه، پست‌مدرنیته است که سانتاگ با برشمردن ویژگی‌های دوران کنونی، آن را علت و نتیجۀ جامعۀ سرمایه‌داری معرفی می‌کند که درنهایت خواستار فضای مصرف و بازنمایی پرزرق‌وبرق، وفاق با جامعه و نظام تولید مبتنی بر سرمایه‌داری است. اما در واقع می‌توان این مصاحبه را به‌نوعی مروری بر کارنامۀ نوشتاری سوزان سانتاگ دانست که بعد از مدت مدید نوشتن کتاب‌ها و جستارها و مقاله‌های مختلف، هم‌اکنون به نقد خود و نوشته‌هایش نشسته و از احساسات واقعی‌اش نسبت به کارهایش می‌گوید. سانتاگ که از دهۀ بیست زندگی دست به قلم شده، کتاب، مقالات، سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های متعدد (در حوزۀ ادبیات، فلسفه، تاریخ، زنان، هنر، عکاسی، مسائل جنگ) به رشتۀ تحریر درآورده و نیز جایزه‌های متنوعی برای نوشتن آثار برجسته دریافت کرده؛ اینک به تحلیل آنچه گذشته است می‌پردازد. بیشتر بخوانید »

کشتار صوفیان در بغلان

کشتار صوفیان در بغلان

میتوان با قاطعیت ادعا نمود جهانی که دران زندگی می کنیم جهان اختلافات و تنوعات است ،حتی با اتکا بقول روانشناسان میتوان گفت دو فرد انسانی در کل سیاره زمین یکسان و یک قالب نیستند در عین اینکه سرشت و منشا پیدایش مشترک دارند.وقتی از اختلافات و تنوعات سخن میگوییم منظور بار منفی و ابعاد تعارضی انها نیست بلکه هدف ما مولفه های وحدت بخش و متمم ان در حیات اجتماعی انسانهاست که با تکیه بر همین کیفیات عده ای از دانشمندان انسان را حیوان اجتماعی خوانده اند. بیشتر بخوانید »

دنیـــای امـــروزدنیـای عقـلانیت و خـرد گرائی اسـت نه زورگــــوئی !

دنیـــای امـــروزدنیـای عقـلانیت و خـرد گرائی اسـت نه زورگــــوئی !

محترم عنایت الله طوفان از تحلیلگران نامور امور منطقه و افغانستان در گفتگو با محترم حسام الدین برومند از فرهنگیان نامور و متصدی  کانال یوتیوب  دیپلماسی روز تحلیلی بر اوضاع افغانستان و منطقه پس از پیروزیی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری امریکا و تأثیر آن بر افغانستان ، پاکستان و منطقه ارائیه داشته است .محترم عنایت الله طوفان در برابر این پرسش متصدیی محترم دیپلماسی روز که گفت : در مورد سرنوشت جهانیان وبالاخره سرنوشت ملت خویش که بیشترین و مهلکترین روزها را پشت سرگذاشته و میان بیم و امید به زندگی ادامه میدهند ...چه خانواده های که زیر چکمه های خونین طالب از تهدید شکنجه و چه نو باوه گان معصومی که با شکم های گرسنه شب ها می خوابند وروزهای شان کمتر از سیاهی در انتظار زندگی شان نیست ......امشب روی دولت دوم ترامپ چالش ها و پرسش های جیوپولتیکی بحث می کنیم و اینکه ترامپ دنیای خطر ناکتر را به ارث می برد . دونالد ترامپ با رویکرد غیر قابل پیشبینی وتاکتیکی بجایی استراتیژیی بلند مدت به مدیریت بحرانهای کلیدی مانند جنگ اوکرائین ، تنشهای تایوان و فشار های اقتصادی بر چین خواهد پرداخت . بیشتر بخوانید »

د ځاني انکشاف او پرمختګ وړتیاواودپیاوړتیا مهم مرکزونه

د ځاني انکشاف او پرمختګ وړتیاواودپیاوړتیا مهم مرکزونه

انساني مغز په نړۍ کې له ډیرو پیاوړو ، پیچلیو او پرمخ تللیو وسیلو څخه دی چې انسان پرې مجهز شویدی. موږ له خپلو ماغزو اوماغزه له موږ سره په یوازیتوب او یا له نورو سره په تعاملاتو کې حضور لري. موږ په هر وخت او هر ځای کې له یو بل څخه جلا نه یو بلکې له یو بل سره ډیر نږدې اوسیږو. ماغزه له موږ سره خبرې کوي او موږ له هغو سره خبرې کوو. ماغزه غواړي موږ کنترول کړي او موږ غواړو ماغزه کنترول کړو. بیشتر بخوانید »

برخی آفت‌های نقد و نقد شنوی

برخی آفت‌های نقد و نقد شنوی

اگر نیت کشف حقیقت باشد، نقدکننده و نقدشونده باید سپاسگزار یکدیگر باشند. اگر پختگی و فرزانگی در میان باشد، تک‌دغدغۀ «آیا قانعش کردم» جای خود را به دودغدغۀ «آیا سخنم را به روشنی فهمیدند» و «آیا سخن ایشان را به روشنی فهمیدم» خواهد داد. افسوس که گاه نقدها و پاسخ نقدها بیشتر برای مطالعۀ موردی بی‌اخلاقی، بی‌ادبی و مغالطه به کار می‌آیند تا برای کشف حقیقت.در این نوشتۀ مختصر به برخی آفت‌های رایج در نقد کردن (یازده مورد ) و پاسخ به نقد (هشت مورد) اشاره کرده‌ام. به دنبال روال مشترکی برای توضیح تمامی این موارد نبوده‌ام. به مناسبت بعضی را کمی بیشتر توضیح داده‌ام، برای بعضی از آنها مثال‌هایی آورده‌ام، و برای تعدادی تنها به یک جمله اکتفا کرده‌ام.اگرچه آنچه می‌آید به نقد در هر موضوعی مربوط است، بیشتر مثال‌ها در حوزۀ موضوعات دینی و قرآنی است بیشتر بخوانید »

اخـــــلاق و الــــــحــــــاد

اخـــــلاق و الــــــحــــــاد

دست كم ۲۵۰۰سال است كه درباره نسبت اخلاق و دين بحث مي شود. احتمالا نخستين صورت بندي اين نسبت را سقراط ارايه كرد. در دادگاه از اثيفرو پرسيد: به من بگو: چون كاري خوب است، خدايان بدان فرمان مي دهند يا چون خدايان به آن كار فرمان مي دهند، آن كار خوب مي شود؟ هر پاسخي كه اثيفرو مي داد يك گرفتاري درست مي كرد. اگر مي گفت كه چون كاري خوب است، خدا هم به آن فرمان مي دهد، سقراط مي گفت پس دين به چه دردي مي خورد؛ اگر هم مي گفت چون خدايان به كاري فرمان دهند، آن كار خوب مي شود، سقراط باز پاسخ مي داد كه چرا خودِ خدايان اينقدر اختلاف نظر دارند و در نتيجه به گفته سقراط: يك چيز در آن واحد هم محبوب خدايان است و هم منفور آنان. وانگهي درباره آدم هايي كه رسما مي گويند بي دين هستند بیشتر بخوانید »

بی آه و فــــغانیــــم چـــرا؟

بی آه و فــــغانیــــم چـــرا؟

استاد قاری اسدالله ساطع از آنعده شخصیت های مبارز فرهنگی است که هرچند رنج نا بینا ئی را به جان خریده است اما از درد مردم و میهن آرام نه نشسته و در این راستا متحمل سخت ترین شکنجه های رژیم ددمنش حزب دموکراتیک خلق افغانستان که در واقع جاده صاف کن استعمار اتحاد جماهیر شوروی سابق بوده گردیده است . وی که از همان آغاز حیاتش طبع شعری داشته و در همین حوزه اشعار نابی را نیز می سراید و دکلمه می کند شعری را در وصف بهار سروده است و توسط یکی از فرهیخته گان عرصه فرهنگ وهنر جناب مهندس حبیب شهید ترنم ودکلمه گردیده است که تربیون نواندیشی همراه با سروده ای که بنام بی آه و فغانیم چرا؟ به ما رسیده است با سپاس از این شاعر نامور کشور و جناب مهندس حبیب به نشر می رسانیم . بیشتر بخوانید »

بالا