وب سایت نواندیشی به ویب سایت خبری تحلیلی نواندیشی خوش آمدید
دیدگاه نواندیشی :کودتای معروف به ۲۶ سرطان سال ۱۳۵۲ در افغانستان از نخستین تحؤلاتی بوده است که بر تاریخ خونین پنج دهه آخیر افغانستان سایه افگنده است . هیچ کسی نه میتواند انکار کند که از دست کم پنج دهه بدینسو هویت ملی و شیرازه زندگی آرام مردم افغانستان به عنوان کشوری که بدون شک فقیر بودیم اما با کودتای خونین ۲۶ سرطان توسط سردار محمد داؤد و همکاران نظامی اش حقیر گشتیم طبیعی است که درجوذهنی کودتای نظامی و استخباراتی نوعی قضاوت ونوع نگاه مردم افغانستان بویژه روشنفکران کشوربه تاریخ نیزسرشار از” سؤظن و ناباوری ” میباشد که حضوراکثریت افسران نظامی وابسته با حزب دموکراتیک خلق افغانستان که به جزبا نوله های تفنگ از مدیریت جامعه ای که راه پیشرفت وترقی را باهمه دشواری ها و مشکلات عمومی ای را که وجود داشت بصورت آهسته و تدریجی می پیمود نه می دانیستند پیشبینی یک افغانستان مترقی وشگوفا پس از نخستین کودتای ۲۶ سرطان دشوار بود.مردم افغانستان با توجه به حضورسردار محمد داؤد کسی که قبلأ نیز در مقامات بلند رتبه کشوری و لشکری افغانستان اجرای وظیفه نموده بودند ومشارُالیه با خانواده سلطنتی تعلق داشت و طبعأ در جامعه سنتی عقب مانده ای مانند افغانستان که سلطان ظل الله خوانده میشد
هرچند سردار محمد داؤد پس از پیروزیی کودتای ۲۶ سرطان سال ۱۳۵۲ در نخستین سخنرانی اش که از رادیو افغانستان پخش میگردید به مردم وعده تشکیل یک جامعه عادلانه ودموکراتیک را که با اساسات دین مقدس اسلام تناقض نداشته باشد سخن گفت که این سخنان در آن روزها موجب دلگرمی بسیاری ازمردم افغانستان حتی مخالفان فکریی سردار محمد داؤد و رفقای کودتا گراش گردید اما انگیزه اصلی که حین ایراد سخنرانی موسوم به ” خطاب به مردم “ که بعدأ افشأ گردید آن سخنرانی نیزکه مملو ازادبیات چپ مارکسیستی بود بقلم ببرک کارمل رهبرجناح پرچم حزب دموکراتیک خلق افغانستان نوشته شده بود
از سوی دیگر شخصی بنام فیض محمد که یک افسرکماندووعضویت شاخه نظامی جناح پرچم حزب دموکراتیک خلقرا داشت وازسوی سردارمحمد داؤدبحیث وزیرداخله افغانستان منصوب شده بودچهارصد تن ازاعضای فعال حزب دموکراتیک خلق راکه بیشترشان وظیفه معلمی را درمرکزوولایات افغانستان انجام میداد به عنوان علاقه دارها وولسوال ها مقررنمودند.ملموس ترین اثرسرازیرشدن این لشکری ازمعلمین بی تجربه وکم سواد که درافغانستان آن زمان آسان ترین و بی درد سرترین وظیفه به حساب می آمد تقابل اینها بارسومات مذهبی،عادات وعنعنات مردم بود که سبب شورش مردم افغانستان علیه نظام جمهوریت گردید .
تسوید و تصویب قانون اساسی در افغانستان بزرگترین و ضروری ترین اقدامی بود که به منظور تسجیل حقوق ووجائب شهروندان کشور ووظائف دولت سردار محمد داؤد پس از سرنگونی نظام سلطنتی، قانون اساسی قبلی و شورا را ملغی ساخته و هیأتی، مرکب از ۴۱ نفر را مأمور تدوین قانون اساسی جمهوری افغانستان کرد که به تاریخ ۲۶ حوت ۱۳۵۴ کار آنها تکمیل و سپس به تاریخ ۲۹ حوت همان سال هیأتی ۲۰ نفره مأمور شدند که مجدداً متن پیشنویس را مطالعه کنند.سرانجام به تاریخ ۱۰ دلو ۱۳۵۵ قانون اساسی جدید را در ۱۳ فصل و ۱۳۶ ماده تصویب کرد و شخص داوود خان هم در همین جرگه به عنوان رییسجمهور انتخاب شد، و به تاریخ ۲۶ دلو در حضور اعضای جرگه برنامه تحلیف را انجام داد و در ۵ حوت ۱۳۵۵ قانون اساسی جمهوری را توشیح کرده و انفاذ آن را اعلام داشت برای این منظور نخست کمیته ۴۱ نفره تدوین قانون اساسی را بااشتراک ۳۴۹ نفر در کابل برگزار شد . حیرت انگیز بود که برخلاف روال عادیی تکاملی جامعه که هر پدیده نو باید بالنده تر از گذشته باشد قانون اساسی دوره جمهوریت سردار محمد داؤد که آزادی های انسان و جامعه را باید بصورت گسترده به عنوان یک وثیقه ملی به نمائیش می گذاشت جامعه و مردم را با سلاح قانون اسیر ساخت .
وقتی موکب همایونی سردار محمد داؤد نزول اجلال فرمود و از سوی لویه جرگه تاریخی به عنوان نخستین رئیس جمهور افغانستان منصوب گردید تا بدین وسیله بتواند عملکرد های سه ساله حکومت اش را صبغه قانونی بخشد اما داستان غم انگیز مشروعیت بخشیدن به عملکردهای سه ساله حکومت اش را به ظاهر صبغه قانونی بخشد مطابق ماده چهل قانون اساسي، ملي جرگه نمايانگر اراده مردم افغانستان بود. اما طوريکه ملاحظه ميگرديد مطابق اصل چهل ونهم قانون اساسي اعضاي آن از طرف حزب داود خان پيشنهاد و از طرف مردم انتخاب ميشدند. که خود نشاندهنده محدوديت آزادي سياسي در افغانستان و ديکتاتور منشي رژيم و شخص سردارمحمد داؤد بود.این داستان غم انگیز از آنجا آغاز گردید که سردار محمد داؤد خوش باورانه و با روحیه انتقام جویانه برای ارضای غریزه قدرت فرعونی اش وقتی با توجه به شرائط تاریخی کشورهای منطقه نظام های شاهی مطلقه به شاهی مشروطه تبدیل باید می گردید و صدراعظم باید بیرون از خانواده سلطنتی با رأی پارلمان مردم انتخاب می شد که برویت این روال دکتر محمد یوسف بتاریخ ۱۹ حوت ۱۳۴۱ از سوی محمد ظاهر شاه پادشاه افغانستان بحیث نخستین صدراعظم بیرون ازخانواده سلطنتی نامزد گردید طبیعی است که نصب شخصیت برازنده ای چون دکترمحمد یوسف که بیرون از خانواده ء سلطنتی قرار داشت از تحمل مزاج سردار داؤد بیرون بود و به گفته مرحوم محمد داؤد که در نخستین بیانیه اش تذکر داد ایشان مدت ده سال برای ایجاد حکومت جمهوری صبر پیشه کرد تا بالاخره توانیست به کمک رفقای خود به این هدف متعالی نائل آید .
خلاصه اینکه چندین عامل سبب گردید تا ازسردار محمد داؤد نخستین رئیس جمهور کوتائی افغانستان بحیث بنیانگذار فجائع خونینی یاد گردد که از چند دهه بدینسو در کشور افغانستان ادامه دارد . نخستین عاملی که موجب بنیانگذاریی فاجعه جاری در کشور افغانستان از سوی محمد داؤد درآن یصورت برازنده به مشاهده میرسد همان وضعیت عمومی سیاسی و اقتصادی کشور بود که از وضعیت کشوری چون پاکستان برتری داشت و اموال و امتعه ای که از پاکستان وارد میگردید دی سی نامیده می شدند . افغانستان تنها به اصلاحات سیاسی بویژه اقتصادی نیاز داشت نه به انجام کودتا ها ! فرض کنیم افغانستان نیازمند تغییر اساسی در همه حوزه های زندگی بود ، آیا این امر باید توسط کودتا های نظامی و افسرانی که به جز استفاده از تفنگ و گلوله با هیچ مؤلفه دیگری آشنائی نداشتند اجرأ می شد ؟ 
که هرگز نباید این عمل با آن شدتی که صورت گرفت و بهترین فرزندان و نخبه گان ملت همچون شهید میوندوال و دیگران که قربانی دسیه ها و اهداف چپ گرایان مغرض واقع شدند بؤقوع می پیوست . فرض کنیم این دومعادله که باید در اجرای ؤقوع کودتا در نظر گرفته می شد با دلائیلی نادیده گرفته شد ، آیا برای تشکیل یک دولت ملی پس از انجام کودتا افسران نظامی چون فیض محمد وزیر داخله و پاچاگل وفادار وزیر سرحدات ، عبدالحمید محتاط ، جیلانی باختری ، غوث الدین فائق که در کودتای محمد داؤد اشتراک داشتند گزینه ای مناسبی بودند ؟ واز همه مهمتر اینکه این گروهی از افسران وابسته با جریان سیاسی وحزبی بودند که با کودتای هفتم ثور سال ۱۳۵۷ هجری شمسی محمد داؤد رئیس جمهور افغانستان را با اعضای خانواده اش به قتل رساند .تربیون نواندیشی با سپاس از جناب حامد ضرابی گرداننده موفق کانال سیاست افغانستان که این ویدیوی میز مدور ی را که به ابتکار وی و به اشتراک فرهنگیان و کارشناسان افغانستان ترتیب داده بود به تربیون نواندیشی فرستاده است و ما نیز آنرا با دیدگاه نواندیشی که تکمیل کننده این بحث است خدمت شما عزیزان تقدیم میداریم
