پیش از شهادت احمد شاه مسعود، دشمنان آگاه او با روایتسازیهای هدفمند میکوشیدند دستاوردهای جهادی و سیاسیاش را تحریف و انکار کنند. در این راستا، اتهامات و برچسبهای گوناگونی بر او وارد میساختند؛ از جمله: «وابسته به جریان شعلهای ها»، «مأمور خاص امریکا»، «جاسوس فرانسه»، «عامل روس»، «ستمگر» و «بازیگر صحنه سیاست».در مقابل، یاران و همسنگرانش او را با صفاتی چون: مجاهدی با تقوا، شجاع و نترس، شخصیتی بینظیر و ولایتمدار،شبزندهدار و خداپرست، انسانی صادق و راستکردار، جسور و بیآلایش، باصلابت و در عین حال فروتن، تیزهوش و با درایت، فرماندهی مدبر و چریک آگاه به فنون نظامی، صبور و توانمند، و عدالتخواهی استوار توصیف میکردند. برخی نیز او را به چهرههای بزرگ تاریخی تشبیه مینمودند و القابی چون «ناپلئون»، «چگوارای زمان» یا «نلسن ماندیلای افغانستان» برایش بهکار میبردند. پس از شهادت او، موجی دیگر از روایتها پدید آمد و گاه او را بهگونهای نادرست، تبارگرا یا تجزیهطلب معرفی کردند. حال آنکه احمد شاه مسعود شخصیتی بهتمام معنا مسلمان، معتدل و دوراندیش بود؛ نظامیای مجرب، استراتژیستِ کارآگاه و دشمنشناس، که در کنار ایمان دینی، به عدالت اجتماعی، وحدت ملی و استقلال افغانستان باور عمیق داشت.او در پی ایجاد نظامی مبتنی بر اراده مردم، قانونمداری، شایستهسالاری و اقتدار ملی بود. با هرگونه تعصب قومی و تبارگرایی مخالفت میورزید و آن را در تضاد با عدالت و ارزشهای دینی میدانست. از نظر او، تعصب ابزاری در دست دشمنان برای تضعیف وحدت جامعه بود.احمد شاه مسعود به جغرافیای افغانستان احترام میگذاشت و برای آزادی و استقلال آن مبارزه کرد. او مداخلات کشورهای همسایه را برنمیتابید و همواره بر استقلال و اقتدار ملی تأکید داشت.
اندیشه و تلاشش معطوف به افغانستانی مستقل، متحد و آباد بود.با اینهمه، امروز نیز برخی با روایتهای نادرست، میکوشند او را در قالبهای تنگ قومی یا گرایشهای افراطی تعریف کنند؛ در حالی که این برداشتها هیچگونه سنخیتی با اندیشه و راه او ندارد. دشمنان آگاه و حتی دوستان ناآگاه، با جعل و تحریف روایتها، میکوشند حقیقت شخصیت او را وارونه جلوه دهند.از اینرو، آنان که شناختی درست از احمد شاه مسعود دارند، مسئولیت دارند در برابر این تحریفها ایستادگی کنند و از میراث فکری و شخصیتی او پاسداری نمایند؛ تا حقیقت، در هیاهوی روایتهای نادرست، به فراموشی سپرده نشود.

وب سایت نواندیشی به ویب سایت خبری تحلیلی نواندیشی خوش آمدید