


موضوع:حکم نماز جماعت و جمعه پشت سر امامان ظالم و فاسق در فقه حنفی
جمعی از مؤمنین و مؤمنات مکرراً سؤال مینمایند که آیا اقامهی نماز جماعتهای پنجگانه، نماز جمعه و نمازهای عیدین، پشت سر امامانی که ظالم، فاسق، فاجر یا از یاران و معاونان ظالماناند، شرعاً جایز است یا خیر؟توضیح: برخی از مؤمنان اظهار داشتهاند که به سبب این مسئله، سالهاست در نماز جمعه شرکت نمیکنند و خواهان بیان حکم فقهی آن از دیدگاه مذهب حنفی هستند
۱: در اصول فقه حنفی، اصلِ صحت نماز جماعت پشت سر امام فاسق در موارد اضطرار و بدون رضایت قلبی جایز دانسته شده است؛ یعنی نمازِ نمازگزار باطل نمیشود، زیرا صحت نماز مقتدی به عدالت امام متوقف نیست. این حکم در منابع معتبر فقهی چون الهدایة، فتاوی عالمگیری و البحر الرائق تصریح گردیده است.۲: با این حال، اقتدای دایمی و اختیاری به امامی که ظالم، قاتل، فاسق، فاجر یا همکار ظالمان است، به استناد آیات صریح قرآن کریم، جواز شرعی ندارد؛ زیرا آنان در شمار ملعونان و مغضوبان الهی قرار گرفتهاند و امامت کبری و صغری با ایشان مشروعیت ندارد.خداوند متعال میفرماید:{وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ} (هود: ۱۱۳)یعنی: «به سوی ظالمان میل و اتکا نکنید که آتش دوزخ شما را فروگیرد.»و در آیهی دیگر آمده است:{لَا يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ} (بقره: ۱۲۴)یعنی: «پیمان من به ظالمان نمیرسد.»این دو آیه دلالت دارند بر آنکه امامت و پیشوایی در دین، شأن و عهد الهی است و ظالمان را در آن نصیبی نیست. پس چگونه میتوان مؤمنان را شایسته دانست که نماز خویش، که بزرگترین عبادت الهی است، پشت سر کسانی ادا کنند که ظلم و جورشان آشکار و مستمر است؟۳: بر مسلمانان واجب است که نمازهای پنجگانهی خویش را ترک نکنند، اما در صورت امکان، باید جماعت خود را به امامت اهل تقوا و صلاح برپا دارند. اقتدا به کسانی که در راه ظلم، فساد، قتل بیگناهان، غارت اموال و تضییع حقوق بندگان خدا گام مینهند، مخالف روح شریعت و مقاصد عالی دین اسلام است.۴: نماز، که معراج مؤمن و راز و نیاز بنده با خداوند متعال و رکن رکین اسلام است، سزاوار نیست پشت سر کسانی ادا گردد که دشمن اعتصمام به حبل الله، اخوت، صلح، علم، عدالت، آزادی، کرامت انسانی و از یاران ستمگراناند. آنان در سی سال صلح همگانی، امنیت جان، مال و آبروی شهروندان را ربوده و اموال مردم را تاراج کردهاند و سیطرهی قومی و استبداد گروهی را بر شهروندان بهصورت ستمگرانه تحکیم میکنند. چنین امامتی در سیاست ملک و جماعت نماز از دیدگاه شرع، فاقد مشروعیت شرعی و فقهی و منافی مصالح دینی، دنیوی و اخروی است.

وب سایت نواندیشی به ویب سایت خبری تحلیلی نواندیشی خوش آمدید