گـزیده اخبــار
خانه » اجتماعی » روزه سر چشمه تقوا:
روزه سر چشمه تقوا:

روزه سر چشمه تقوا:

Deljo Huseini Nam e17

 

Baname Khodawande Jan wa kherad 10

یایهالذین امنوا کُتِبَ علیکمُ الصیامُ کما کتبَ علی الذین من قبلکمُ لعلکمُ تتقون – سوره مبارکه البقره -آیه ۱۸۳

ای کسانیکه ایمان آورده اید ( ای مئومنان)  روزه بر شما نوشته ( فرض ) شده است ، آن گونه که بر امتهای که قبل از شما بودند نوشته (فرض ) شده بود ، تامگر پرهیزگار شوید : برگرفته شده از تفسیر مبارک: تفسیرکبیر( مفاتیح الغیب)

Tafsire Kabir Mafatehul Ghaib 17

                                     امام فخرالدین رازی. تر جمه : دکتر علی اصغر حلبی.

باید دانست که صیام مصدر [ صوم ] است مانند قیام ، و اصل آن در لغت ، امساک از چیزی و ترک کردن است ، و از اینجاست که “صُمت”ّ را “صوم”گفته اند ، زیرا آن امساک از کلام است ، و خدای تعالی گوید” (انی نذرتُ للرحمن صوماٌ) مریم: آیه ، ۲۶ . واین معنی ” صوم” درلغت است ودر شریعت ، عبارت است از امساک از دمیدن پگاه ، صبح صادق تا غروب آفتاب از مفطرات ،( فطر پاره شدن، عید فطرپاره شدن پرده وبیرون شدن ماهتاب.)با وجود علم به روزه بودن شخص همراه با نیت . ( صوم در لغت امساک است ، ودر شرع عبارت از امساک مخصوص است از خوردن و آشامیدن وکام جستن ، از صبح تا مغرب همراه با نیت، تعریفات ، جرجانی، ۱۱۹ )

hakim gorjani 17

                                        فلسفه روزه :

ساختن و تربیت انسان توسط این عبادت الهی ، زیرا از فوایدمهم روزه این است که روح انسان را “تلطیف” و اراده انسان را “قوی” و غرایزش را تعدیل می نماید.کما کتب علی الذین من قبلکم:این به اصل ایجاب روزه بر می کردد، یعنی این عبادت مکتوب وواجب بوده است بر پیامبران و امت های ایشان از زمان آدم تا روزگار کنونی وبعدا تا آخر و پایان جهان، و خدا هیچ امتی را از ان خالی نساخته مگر اینکه آن را بر ایشان فرض کرد. و فائیده این کلام آن است که روزه عبادتی سخت است ، و کاری دشوار ، هر گاه عام گردد تحمل آن آسان باشد .خدای تعالی روزه رمضان را بر جهودان و ترسایان (یهود و نصارا) فرض کرد، اما جهودان این ماه را رها کردند و روزی از سال را روزه کردند ، وگمان کردند که آن روز ، روزی بوده که فرعون در آب غرق شده بود، و در این قول دروغزن بودند، زیرا آن روز، روز عاشورابود بر لسان حضرت ر سول. (ص). اما ترسایان (نصارا) رمضان را روزه گرفتند ودر آن به گرمای سختی گرفتار شدند، و آن را به وقتی که تغییر نیابد انداختند ، آنگاه در وقت تحویل گفتند : در آن می افزایم ، پس ده روز در آن افزودند . پس از زمانی پادشاه ایشان درد مند شد ، پس هفت روز دیگر نذر کردند ، وبر آن افزودند ، پس از آن پادشاه دیگر بیامد و گفت : این سه روز چه گناهی بوده!پس آن را تمام کرد وپنجاه روز ساخت .!پس از تحولات امنیتی ، سیاسی ، واقتصادی که بر اثر اشغال ، ومداخلات، کودتا هاو جنگهای خانمان سوز داخلی به تحریک بیگانگان، درکشورهای اسلامی راه انداخته شد ، این وصعیت درد آور والمناک ظالمانه ، منجر به آواره شدن میلیونها مسلمان از سراسر کشور های اسلامی به کشور های مختلف از جمله به کشور های غربی گردید . مردم مسلمان افغانستان ، تاجکستان ، ایران وغیره نیز بر اثر جنگهای خونین و تبدلات ناشی ازجنگ ، خشونت های ویرانگر در صف مقدم آواره گان جهانی قرار گرفتند . در فجایع بعدی که در کشور های اسلامی بر اثر ستم رجیم های دیکتاتور وبیدین ،

Rozah dar Narway 17

خصوصا رجیم های کافربعثی در : سوریه عراق ، مصر، لیبی وغیره نیز دچار مصیبت آواره گی شدند . مسلمانان در کشور های غربی در ادای فرایض دینی شان دچار مشکلات گردیدند . و در موارد با تبعیض و مزاحمت و دین ستیزی در محیط های غیر اسلامی مواجه شدند، که موضوع روزه در ماه مبارک رمضان یکی از این موارد است . در مورد ماه مبارک رمضان در روزهای که( بیست ساعت) روز است ،فتواها ونظریات گوناگونی از مراجع بی نام و نشان در مورد ساعات روز در این ماه مبارک صادر گردیده است . بل اخص در چند سال اخیر که روز ها در بلند ترین ایام سال قرار دارد. و رمضان المبارک در این روز های بلند واقع شده است . با اینکه تمام احکام فرایض و شرایط روزه در قرانکریم با تفصیل در تفاسیر شریف بیان گردیده ، بازهم عده به این احکام وتفاصیل که در تفاسیرموجود است اکتفا نکرده مسلمانان را دستور به روزه داری ، مطابق به ساعات روز در بعضی کشور های خاورمیانه و غیره می نمایند که ساعات روز با این کشور ها در حدود چهار ساعت یا بیشر وکمترفرق دارد می نمایند وبر خلاف احکام و فرایض معین در قرآنکریم فتوا جعل می نمایند.! آنچه شگفت آور است اینست که کسانی را می بینی که در مهم ترین قضایا فتوا می دهند، ودر مهم ترین امور حکم صادر می کنند ، بدون اینکه در صلاحیت آن قرار داشته باشند . و گاهی پا از این ها هم فراتر می گذارند؟! و با جمهور علما ، قدیم وجدید وبا احادیث نبوی سر مخالفت بر می دارند.؟ ومی گویند دروازه ی اجتهاد باز است ، وصرف به اینکه دروازه اجتهاد باز است ، دیگران را متهم به خطاو جهل می نمایند .”علما به اینکه دروازه اجتهاد باز است متفقند . اما می فرمایند که اجتهاد را شرایط وشروط است که گاهی شخص که در مورد اوقات روزه فتوا می دهد یکی از آنرا هم در خود نمی یابد ” با تأسف دیده شده برای اینکه فتوای شان رامسجل بنمایانند می گویند که فلان عالم معروف نیز صحت این فتوا را تأئید نموده است . اگر به این فتواهای بدون منهج که بر سر هر بازار دست بدست میشود مسلمانان عمل نمایند ، خدای نخواسته روزه مسلمانان  نیز مانند روزه یهود ونصارا خواهد شد ، پس باید بسیار دقیق باشیم وآنچه را خداوند بزرگ در پیام آسمانیش قرآن کریم نازل فرموده عمل نمایم . و کلوا وشربوا حتی یتبین لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر ثم اتمواالصیام الیل – البقره – آیه -۱۸۷ وبخورید وبیاشامید تا وقتی که رشته ی سپید پگاه [ روز ] از رشته سیاه [شب] برایتان روشن شود پس از آن روزه را تاشب تمام کنید . ” روزه این است که گویم[ امام فخر رازی] ” روزه عبارت از امساک از مفطرات است با علم اینکه روز دار است از آغاز فحرصادق تا زمان غروب خورشیدهمراه با نیت ” خدا تعالی به این سخن بیان می دارد که روزه (مُوٍّرث )” به معنی علت و سبب وباعث است” تقوی است زیرا انکسار شهوت و قلع وقمع شدن هوی است.چه از (اشر وبطر) “خود پسندی وتکبر” و فواهش باز می زند و لذت های دنیا و ریاست آن را در چشم کوچک می نمایاند. و این برای ان است که روزه شهوت بطن وفرج را می شکند. در حالیکه مردمان برای این دو می کوشند. گرفتن روزه انسان را از ارتکاب محارم و فواهش باز می زند ، وکار ریاست دردنیا را بر او آسان می کند .، واین جامع اسباب تقوی است . و آنچه نفس را از معاصی باز می دارد ناچار باید واجب باشد .” با سبب روزه گیری تان و ترک شهواتتان از عذاب خدا به پرهیزید ، زیرا هر چیز که رغبت در آن باشد ، پرهیزگاری را از آن دشوار تر باشد ، و رغبت در خوردنی و کام جستنی شدید تر از رغبت در چیزهای دیگر است . پس هرگاه به ترک کردن خوردنی وکام جستنی تقوای الهی بر شما آسان گردد، تقوای الهی به ترک چیز های دیگر آسان تر وسبک تر باشد. روزه همانا تجلی گاه برای اراده جدی و قاطع بشر است. ونیز برای پیوند بنده به آفریگار و رابط ی فرمان بری و انقیادش را نمایش می دهد . همان گونه که روزه دار در واقع به همه ی نیاز های جسمی پشت پا زده بعد مادی را تابع بعد معنوی می سازد ، ومشقت های طاقت فرسا وتشنگی را با کمال ایثار بجان خریده است . خیری را که در نزد خدا است برمتاع بی ارزش دینوی رجحان می دهد . این ها همه عناصری است که بشر را به تحمل مشقتها  آماده می سازد ، آنهم در راهی خار زار ، راهی در که کناره ی تمام لذایذ و چیز های شهوت انگیز قرار داده شده تا روزه سالک را از هزاران وسایل فریب دهنده که او را احاطه کرده است نجات بخشد .” ای مئومنان روزه بر شما فرض شده است ، همچنان که برکسانی که پیش از شما بوده اند فرض گردیده بودتا باشد که پرهیز کار شوید”.

حضرت مولانای بلخی در مثنوی معنوی در مورد روزه می فرماید :

این دهان بستی دهانی باز شد

تاخورنده لقمه های راز شد

لب فرو بند از طعام و از شراب

سوی خوان آسمانی کن شتاب

گرتو این انبان زنان خالی کنی

پر ز گوهر های اجلالی کنی

طفل جان از شیر شیطان بازگن

بعد از آنش با ملک انباز کن

چند خوردی چرب وشیرین از طعام

امتحان کن چند روزی در صیام

چند شبها خواب را گشتی اسیر

یک شبی بیدار شو دولت بگیر

منابع :

Tafsir Kabir Imam Fakhre Razi and Ali azghare Halabi 17

تفسیر کبیر، مفاتیح الغیب – امام فخرالدین رازی .

ترجمه دکتر علی اصغر حلبی

تفسیر ، فی ضلال القرآن: استاد شهید سید قطب ، در سایه های قران .  ترجمه ، استاد راشد سلجوقی.

تفسیرنمونه .

نهضت اسلامی در میان افراط و تفریط – دکتریوسف قرضاوی .ترجمه، عبدالحق عتید.

 

salam Alaikom wa Rahmatullah e 08

 

Edama Darad 17

 

نواندیشی محلی برای بیان دید گاه های متفاوت است لزومأ آنچه که از این تارنما انتشار می یابند مواضع نواندیشی نه میباشند.

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بالا