گـزیده اخبــار
خانه » اجتماعی » رنگین سپنتا : با کمال تاسف به استخبارات پاکستان اجازه دادیم تا ازتروریست‌های زندانی در زندان‌های ما تحقیق کند
رنگین سپنتا : با کمال تاسف به استخبارات پاکستان اجازه دادیم تا ازتروریست‌های زندانی در زندان‌های ما تحقیق کند

رنگین سپنتا : با کمال تاسف به استخبارات پاکستان اجازه دادیم تا ازتروریست‌های زندانی در زندان‌های ما تحقیق کند

8subh lgo 25

۸صبح: گفته می‌شود که در نتیجه تلاش‌های حکومت وحدت ملی و رفت‌وآمدهای جنرال‌های پاکستانی، قرار است نمایندگان طالبان با کابل به زودی مذاکره کنند؛ ارزیابی شما از وضعیت چیست؟

سپنتا: تلاش برای گفتگو با طالبان، ادامه‌ی روندی است که در گذشته شروع شده بود و به جاهایی رسیده بود. این تلاش‌ها در آستانه نتیجه دادن بود که عمر حکومت حامد کرزی به پایان رسید و قرار شد که در حکومت بعدی این تلاش‌ها ادامه پیدا کند. آن زمان تحولاتی در روابط و همکاری‌های چین، افغانستان و پاکستان به میان آمده بود که به جزییات آن در این مصاحبه نمی‌پردازم. هیچ شهروند طرفدار صلح، مخالف مذاکراتی که نتیجه آن صلح باشد، نیست. من طرفدار شروع گفتگو و نتایج احتمالی آن هستم، اما در برداشت همیشگی من نسبت به طالب، نیروهای تروریستی و نیروهای پشت سر آنان، تغییری نیامده است. من معتقدم که آدم باید با دشمن خود صلح کند.

spanta with Nawazsharif in Islam abad 25

۸صبح: تلاش‌های حکومت وحدت ملی سبب نزدیکی کابل و اسلام‌آباد شده است؛ دید شما نسبت به این تحول چیست؟

سپنتا: فکر می‌کنم که این نزدیکی برای شروع گفتگوهای صلح بد نیست. اما این نزدیکی نباید به بهای تخریب سیاست کثیرالمحور خارجی افغانستان باشد. تجربه نشان داده است که تمام کشورهایی که از سیاست‌های کثیرالمحور- رابطه متوازن با کشورهای مختلف دنیا- دور شده‌اند، به مزدوری و وابستگی تن داده‌اند. من طرفدار ادامه سیاست کثیرالمحور خارجی و امنیتی هستم. نزدیکی با پاکستان نباید به قیمت دوستی‌های استراتژیک ما با کشورهای دیگر تمام شود. من از سیاست کثیرالمحور برای‌تان، نمونه می‌دهم. ما به رغم تنش‌هایی که میان امریکا و ایران وجود داشت، رابطه متوازن با هر دو کشور برقرار کردیم. به رغم تنش‌های هند و پاکستان ما به هیچ نیروی هندی اجازه ندادیم از خاک ما علیه پاکستان استفاده کند. با آن‌که با هند رابطه استراتژیک داریم، از خاک افغانستان علیه امنیت پاکستان استفاده نشده است. اما توهم باید به‌جای واقعیت گذاشته نشود. استفاده هند از خاک افغانستان علیه پاکستان یک توهم است، نباید بهای نزدیکی با اسلام‌آباد، تخریب رابطه سیاست کثیرالمحور و دوستی‌های استراتژیک ما باشد.

۸صبح: رییس‌جمهور اشرف‌غنی، پیش از سفر به اسلام‌آباد گویا یک قرارداد کمک تسلیحاتی هند به افغانستان را ابطال کرد که مورد استقبال پاکستانی‌ها قرار گرفت و سبب نزدیکی با اسلام‌آباد شد. از دید شما رویکرد ایشان، ضد سیاست کثیرالمحوری است که شما اشاره می‌کنید؟

ghani and waoeons Agriment with INDIA 25

سپنتا: من در مورد رویکرد آقای اشرف‌غنی نمی‌خواهم چیزی بگویم. اما می‌خواهم بگویم که سیاست کثیرالمحور و متوازن ما باید پایدار بماند. ببینید اگر از خاک ما امنیت پاکستان تهدید می‌شود و عامل آن هند است، پاکستان حق دارد که خواستار توقف آن شود. این حق مشروع یک همسایه است. اما چنین چیزی نیست. این یک توهم است. ما نباید بر مبنای توهمات پاکستان، سیاست خارجی کشور را تنظیم کنیم. بهای صلح و نزدیکی با پاکستان نباید این باشد. سیاست امنیتی پاکستان، در دهه هفتاد میلادی گیر مانده است. حالا سال ۲۰۱۵ است و پاکستان باید استقلال ما را قبول کند.

۸صبح: پاکستان بدون دریافت امتیاز، طالبان را روی میز مذاکره نمی‌آورد. پس باید چه کنیم که آنان از حمایت طالبان دست بکشند؟

سپنتا: ببینید پاکستان باید بپذیرد که افغانستان تهدید نیست. ما باید همکاری‌های اقتصادی خود را چنان گسترش دهیم که آسیب رسیدن به آن، به نفع هر دو کشور نباشد. این یک سیاست ملی است. اما حالا کارهایی شده است که با منافع ملی سازگار نیست، مثلا ما با کمال تاسف افسران خود را برای آموزش نظامی‌ به پاکستان فرستادیم، با کمال تاسف به استخبارات پاکستان اجازه دادیم تا از تروریست‌های زندانی در زندان‌های ما تحقیق کند، ما حتا ادبیات سیاسی خود ر ا تا جایی تغییر دادیم که آقای اشرف‌غنی در کنفرانس مونیخ گفت، افغانستان یکی از مراکز تروریستی در جهان است و باید جهان ما را تنها نگذارد، در حالی‌که مرکز تروریسم پاکستان است و افغانستان قربانی تروریسم است. پاکستان است که به ما تروریست صادر می‌کند. ما کلا ادبیات سیاسی خود را در برخورد با آنان تغییر داده‌ایم. این درست نیست.

PAKISTANIS IN POLCHARKHI JAIL 25

۸صبح: پس بهای صلح باید چه باشد؟

سپنتا: با وجود حرف‌هایی که گفتم صلح بهایی دارد که باید آن را بپردازیم. ما باید با پاکستان بنشینیم و پاکستان تعهد کند که از تروریستم بر ضد افغانستان استفاده نمی‌کند. پاکستان اگر سندی دارد که امنیتش از جایی در افغانستان تهدید می‌شود، ما باید آن را برطرف کنیم. اما اگر این امر واقعیت نباشد و زاده هند و فوبیا یا هندهراسی بی‌جا باشد، پاکستان باید بپذیرد که اشتباه می‌کند. ما نباید سیاست کثیرالمحور خود را قربانی کنیم.

۸صبح: پاکستانی‌ها سیاست خارجی افغانستان را کثیرالمحور نمی‌دانند. آنان تصور می‌کنند که هند در افغانستان حضور استخباراتی دارد و آنان را تهدید می‌کند. مشرف در مصاحبه اخیرش با گاردین می‌گوید آقای کرزی به هند کمک کرد تا از پشت به پاکستان خنجر بزند.

سپنتا: آقای مشرف و ارتش پاکستان همیشه مخالف وحدت ملی افغانستان بوده‌اند. آنان در افغانستان جنگ قومی ‌به راه می‌اندازند. رهبری اردوی پاکستان بخشی از مردم افغانستان را مزدور خود تلقی می‌کنند. آقای مشرف در همان مصاحبه کذایی می‌گوید که آنان از پشتون‌های افغانستان علیه اقوام دیگر استفاده کرده‌اند. مشرف در همان مصاحبه کذایی، مردم افغانستان را به دو دسته مزدور تقسیم می‌کند. دسته غیرپشتون که مزدور هند است و دسته پشتون که به پاکستان مزدوری می‌کند. مشرف با گفتن این حرف‌ها به مردم افغانستان اهانت کرده است. مردم افغانستان از هر قوم و تبار، علیه سلطه‌طلبی‌های کشورهای بیرونی مشترکا مبارزه کرده‌اند. ما به منطقی که وحدت ملی افغانستان را زیر سوال می‌برد همیشه پاسخ داده‌ایم و من حالا هم به‌عنوان یک شهروند به آن پاسخ می‌دهم. ما همان طوری که گفتم به هیچ نیروی هندی اجازه ندادیم از خاک ما علیه پاکستان استفاده کند. مشکل پاکستان ایدیولوژی هند و فوبیا یا هندهراسی است. این ایدیولوژی سبب شده است که پاکستانی‌ها پشت هر مشکل و خرابی، هند را می‌بینند. من به‌حیث مشاور امنیت ملی و وزیر خارجه ]پیشین[، بارها از مقام‌های پاکستانی شنیده‌ام که در افغانستان، هند ۱۴ کنسولگری دارد. این جعل و دروغ را به مقام‌های امریکایی هم گفته بودند. یک سناتور امریکایی باری به من گفت که شما به ۱۴ کنسولگری هند، نیاز ندارید؛ در حالی‌که هند چهار کنسولگری در افغانستان دارد و پاکستان هم به همین تعداد کنسولگری دارد. باری یکی از مقام‌های پاکستانی به من گفت، دست هند را در خاک‌تان کوتاه کنید، من گفتم قبول دارم، اما توهم را به‌جای واقعیت نگذارید. پاکستان هیچ فکت و سندی ندارد که ما به هند اجازه داده‌ایم از خاک ما به آنان ضرر برساند. ما را متهم به هندگرایی می‌کنند، در حالی‌که ما استقلال‌گرایی کردیم. ما در سیزده سال گذشته کوشیدیم استقلال خود را حفظ کنیم. پاکستانی‌ها با همین استقلال‌گرایی سیزده سال گذشته ما مشکل دارند. پاکستان در پی مزدورسازی سیاست‌گذاران خارجی افغانستان است و باید بداند که هرگز موفق به مزدورسازی ما نمی‌شود.

۸صبح: پاکستانی‌ها اما همواره گفته‌اند که استخبارات هند در افغانستان حضور دارد و به آنان ضرر می‌رساند. آنان می‌گویند کنسولگری‌های هند در جلال‌آباد و قندهار، مراکز استخباراتی است و توجیه دیپلوماتیک ندارد. آنان می‌گویند استخبارات هند در افغانستان، جدایی‌طالبان بلوچ و طالبان پاکستانی را حمایت می‌کند.

سپنتا: این گفته‌ها بازتاب همان ایدیولوژی هندهراسی است. من به‌حیث وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی بارها به پاکستانی‌ها پیشنهاد کردم که بیایید ما یک تیم مشترک دیپلوماتیک بسازیم و اطلاعات خود را مبادله کنیم. من به آنان گفتم هر جایی را که شما سند دارید که در آن هند طالبان پاکستانی یا شورشیان جدایی‌طلب را آموزش می‌دهد یا حمایت می‌کند، ما علیه آن اقدام می‌کنیم. اما آنان هیچ سند و فکت ارایه کرده نتوانستند. افغانستان هم هیچ سندی و فکتی ندارد که هند علیه پاکستان از خاک ما عمل کند. استخبارات پاکستان، بسیار نیرومند است. این استخبارات به تایید رهبران امریکا، می‌تواند حقانی را دست‌دراز خود برای خراب‌کاری در افغانستان بسازد، اما چرا نمی‌تواند یک فکت و سند ارایه دهد که هندی‌ها از طریق خاک افغانستان، مخالفان آنان را حمایت می‌کند. پاکستان می‌داند که ما یک سال است کنترول بر کنر را به دوش گرفته‌ایم. پیش از ما نیروهای بین‌المللی کنر را کنترول می‌کردند. اگر طالبان پاکستانی آن‌جا پایگاه دارند، باید در مورد آن کشورهایی جواب بدهند که در آن‌جا حضور داشتند، چرا پاکستان نام آن کشورها را نمی‌گیرد.

۸صبح: اما پاکستان در ادعا علیه هند تنها نیست. وزیر دفاع پیشین امریکا، آقای چاک هیگل گفته بود هند در افغانستان بر ضد پاکستان فعال است. گفته می‌شود که رییس‌جمهور اوباما به رییس‌جمهور پیشین افغانستان هم گفته بود که کابل باید روابط خود را با هند به‌گونه‌ای تنظیم کند که پاکستان می‌خواهد.

Genral Mosharaf wa Gorg Bush25

سپنتا: ببینید در ده‌سال گذشته، من در تمام جلسات حساس حضور داشتم. امریکایی‌ها بارها در این جلسات به ما گفتند که پایگاه تروریسم در پاکستان است. امریکایی‌ها در این جلسات می‌گفتند که تروریست‌هایی که سربازان آنان و سربازان ما را می‌کشند، در پاکستان پایگاه دارند، اما علیه این پایگاه‌ها اقدامی ‌نکردند. در جلسه‌ای که رییس‌جمهور اوباما از جانب افغانستان خواست روابط خودش را با هند به‌گونه‌ای تنظیم کند که پاکستان می‌خواهد نیز من حضور داشتم. پاسخ جناب حامد کرزی در آن جلسه بسیار وطن‌دوستانه بود. حامد کرزی گفت، اگر امنیت پاکستان از خاک ما تهدید می‌شود، اسلام‌آباد حق دارد از رابطه ما با هند نگران باشد، اما اگر پاکستان از ما بخواهد که بورسیه‌های تحصیلی هند را رد کنیم و به آن کشور اجازه ندهیم بند سلما را بسازد، این خلاف سیاست توسعه ملی در افغانستان است و خلاف استقلال ما است، ما یک کشور فقیر هستیم و به کمک نیاز داریم. هر حکومتی که به این خواست نامشروع پاکستان تن بدهد، بداند که مردم افغانستان در برابرش می‌ایستند.

۸صبح: چرا امریکایی‌ها به نفع پاکستان موضع می‌گرفتند؟

Keri nawaz sharif in Islam Abad 25

سپنتا: این را باید امریکایی‌ها خودشان پاسخ بدهند. من نمی‌خواهم توهم ایجاد کنم. امریکایی‌ها باید پاسخ بدهند که چرا از یک طرف می‌گویند که پاکستان پایگاه تروریستم است و از سوی دیگر می‌خواهند افغانستان، روابطش را به خواست پاکستان با هند محدود کند؛ کاری که حکومت فعلی می‌کند. حامد کرزی به آقای اوباما در همان جلسه به صراحت گفت، به هیچ کشوری حق ویتوی سیاست خارجی خود را نمی‌دهیم. پاکستان دچار پارانویا است، هندهراسی و فوبیا در آن‌جا بی‌داد می‌کند. در خانه خود با هند رقابت کرده نمی‌تواند، می‌خواهد در کابل حکومت مزدور به‌وجود بیاورد و کنترول سیاست خارجی ما را به‌دست بگیرد. پاکستان هیچ گاهی موفق نخواهد شد، حق ویتوی سیاست خارجی ما را به‌دست بیاورد.

۸صبح: اما پاکستان ترس‌های تاریخی خودش را هم دارد. مثلا پاکستانی‌ها می‌گویند اجازه نمی‌دهند افغانستان مخالف پاکستان، بار دیگر به‌وجود آید. حکومت‌های قبلی افغانستان، پاکستان را به‌رسمیت نشناختند و بر قلمروش ادعای ارضی کردند و برای یک دولت تازه تاسیس دردسر درست کردند. فکر نمی‌کنید این ترس‌ها تا جایی موجه است؟

سپنتا: سیاست خارجی‌ای که مبنای آن ترس باشد، بسیار وحشتناک است. کشور‌هایی که از روی ترس سیاست می‌کنند، به متجاوز وحشی بدل می‌شوند. این خیلی بد است. سیاست‌سازان پاکستانی باید بدانند که این خیلی خطرناک است. در پاریس، آلمان، لندن و هر جایی‌که انفجار می‌شود، منبع آن پاکستان است. پاکستان باید یاد بگیرد که با همسایه‌ها خود و جهان به‌عنوان یک کشور متمدن برخورد کند. این کشور حالا یاغی است. هیچ کسی انکار نمی‌کند که دیورند یک معضله است. در سیزده سال گذشته، افغانستان، هیچ گاهی دیورند را مطرح نکرده است. ما آرزو داریم که افغانستان و پاکستان مشکل خود را همان طوری که کشورهای اروپایی حل کردند، حل کنند. اگر پاکستان تصور می‌کند که مشکل اصلی دیورند است، چرا آنان خودشان در دیورند توقف نکردند. پاکستانی‌ها سربازان خود را در زمان طالبان، تا کندز و مزار فرستادند. آنان دیورند سرچپه می‌خواهند. سیاست آنان هژمونی و سلطه‌طلبانه است. ما با سلطه‌طلبی آنان مشکل داریم. ما مشکل دیورند را از طریق انتگراسیون منطقه‌ای و ایجاد بازار مشترک و همکاری‌های اقتصادی می‌توانیم حل کنیم. اما حالا مشکل پاکستان تلاش برای کنترول سیاست خارجی ما است. من یقین دارم که در حکومت کنونی هم کسانی هستند که با حساسیت استقلال‌طلبانه روابط با پاکستان را زیر نظر دارند. پاکستان موفق نمی‌شود که روی سیاست خارجی ما سلطه داشته باشد.

dewrand Line 25

۸صبح: این‌جا ناسیونالیسمی‌ وجود دارد که آرمانش تجزیه پاکستان است. در هند هم گفته می‌شود که حلقاتی هستند که می‌خواهند پاکستان را تجزیه کنند. همه به یاد داریم که در جنگ بنگله‌دیش هند از بنگالی‌ها حمایت کرد، چه تضمینی وجود دارد که در پی تجزیه مناطق شمالی پاکستان نباشد؟

سپنتا: ببینید پاکستان باید وحدت و یک‌پارچگی خود را از طریق گسترش دموکراسی مستحکم کند. یک‌پارچگی، از طریق مزدورسازی کشورهای همسایه به‌دست نمی‌آید. جدایی‌طلبی بلوچ‌ها چه ربطی به افغانستان دارد؟ یا مثلا تضاد سندی و پنچابی به ما چه ربطی دارد؟ داستان جدایی بنگله‌دیش را همه به یاد دارند، بنگالی‌ها انتخابات دموکراتیک را بردند، اما نیمه دیگر پاکستان اجازه نداد، نخست‌وزیر یک بنگالی باشد، اشکال در این‌جا بود. وقتی دموکراسی را قبول نکنید، طبیعی است که بحران و تجزیه‌طلبی به‌وجود می‌آید. ببینید، در سال ۱۹۴۷، پس از دوران استعمار، شبه‌قاره به دو کشور تجزیه می‌شود. یک کشور به دموکراسی می‌رسد، هندو، سیک، مسیحی و مسلمان را در سیاست خود، در احزاب سیاسی خود، در دولت خود می‌پذیرد، کثرت‌گرایی را به‌وجود می‌آورد و به دموکراسی بزرگ بدل می‌شود؛ کشور دیگر از طریق کودتا‌های نظامی، حکومت‌ها را برکنار می‌کند، سیاست خارجی نظامی‌‌شده می‌سازد و خواست‌های مشروع داخلی را سرکوب می‌کند. این‌جا گناه هیچ کشور خارجی نیست. پاکستان باید دموکراسی را گسترش دهد. وقتی شما ضعف‌های درونی دارید، نباید آن را به پای کشورهای دیگر بنویسید. افغانستان خواستار همسایه‌داری نیک است. خواستار پاکستان دموکراتیک است. من هم طرفدار دوستی با پاکستان هستم، مشروط بر این‌که از صدور تروریسم دست بردارد. اما هند در شرایط کنونی در پی تجزیه پاکستان نیست. بنگله‌دیش داستان سال ۱۹۷۰ است. حالا ارزیابی هند این است که از تجزیه و فروپاشی پاکستان بیشترین زیان را می‌بیند.

۸صبح: خوب! حالا گفته می‌شود که در پاکستان تغییر آمده است، در آن‌جا گفته می‌شود که تهدید اصلی بنیادگرایی مذهبی است. این تغییر چقدر جدی است؟

سپنتا: من یک معلم هستم، وظیفه‌ام حکم می‌کند که فکت‌ها را ببینم، به‌ویژه در کشورهایی که الیت سیاسی دروغگو هستند. آرزوی من این است که تغییر آمده باشد، به همین خاطر خوشحالم است که گفتگو با طالبان شروع می‌شود. اما شک من تا زمانی‌که واقعیت‌ها را نبینم، ادامه می‌یابد. همان طوری که در فاوست کتاب معروف گویته آمده است: «گفتنی‌ها گفته شده، بگذار عمل را ببینیم.» ما با پاکستان توافق کرده بودیم که ظرف سه هفته، نامه حکومت افغانستان را به ملاعمر انتقال می‌دهد و پاسخ او را به ما می‌رساند. ما با وزیر خارجه خانم حنا ربانی، جنرال اشفاق کیانی و نخست‌وزیر رضا گیلانی به این توافق رسیده بودیم، اما آنان به این توافق عمل نکردند. امیدوارم که این‌بار واقعا تغییر آمده باشد.

Drooghe pakistan 25

۸صبح: به‌عنوان سوال آخر، طرفداران سیاست حکومت وحدت ملی در قبال پاکستان، به این باوراند که باید از این فرصت استفاده شود و باید تمام بهانه‌های پاکستانی‌ها خنثا شود و قیمت صلح پرداخته شود، شما چه فکر می‌کنید؟

سپنتا: ما نمی‌توانیم به پاکستان حق بدهیم که سیاست خارجی ما را ویتو کند. پاکستان و آنانی که می‌خواهند سیاست خارجی افغانستان را در گرو پاکستان بگذارند، تاکنون هیچ سندی نشان نداده‌اند که هند از خاک افغانستان بر ضد پاکستان فعالیت کند. ما نمی‌توانیم از استقلال خود بگذریم. من حاضرم به خیابان بروم و علیه سیاستی که به پاکستان حق ویتوی سیاست خارجی ما را می‌دهد، اعتراض کنم. در کنار این من حاضرم به خیابان بروم و از صلح شرافتمدانه با طالبان و پاکستان دفاع کنم.

نواندیشی محلی برای بیان دید گاه های متفاوت است لزومأ آنچه که از این تارنما انتشار می یابند مواضع نواندیشی نه میباشند.

 

روزنامه وزئن هشت صبح

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بالا