گـزیده اخبــار

خانه » اجتماعی » حراست اوثبات؛څېرې،کړنې او ژمنې
حراست اوثبات؛څېرې،کړنې او ژمنې

حراست اوثبات؛څېرې،کړنې او ژمنې

nazar amohamad Motmain 06

د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر متوکل صاحب ډیر وخت دا خبره کوی چې د مجاهدینو د ډیرو ګوندونو او اختلافونو له کبله وروسته هغوی اتحاد نه کاوو، ځکه هر ځل چې به ګوندونو اتحاد وکړ بیا به اتحاد مات او نوی ګوند به یې وزیږاوو. هر اتحاد به د یوه نوی نفاق لامل شو.افغانستان ته د امریکایی پوځیانو راتګ، د امریکایی او بریتانوی استخباراتی کړیو پراخ شتون کابل کې هغه پلان ته ډیر کار وکړ چې دلته د نفاق اور بل کړی، په سلګونو ګوندونه نوی ایجاد شول ، مګر ځینې داسی سیاسی ګوندونه هم پکې پیداشول چې د نفاق له پاره کار کوی، او د بهرنیو هیوادونو له سفارتونو څخه یې د خپلو فعالیتونو ترلاسه کولو له پاره پیسی ترلاسه کولی. د نوو رامنځته شوو ګوندونو یو ډیری داسې دی چې په همدې پلازمېنه کابل کې هم لسګونه غړی نه لری!یو پلان دا هم و چې پخوانیو مجاهدینو مشهور او لوی ګوندونه یا کمزوری او که وتوانیږی له منځه یوسی، ولی زموږ په دودیزه او نالوستی ټولنه کې دا کار د امریکا او بریتانیا له پاره اسانه هم نه وو چې د پخوانیو جهادی ګوندونو ځای دی نوی لېبرال او سیکولر ګوندونه ونیسی.د طالبانو مشر ملا محمد عمر اخوند خپلو ملګرو ته د یو ځواب پر مهال ډیره ژوره خبره کړی وه، هغه ویلی وو چې «زړې پُرزې چې هر څومره رنګ کړو کار ورڅخه نه اخستل کیږی».

څنډې ته شوی سیاستوال

تیره اوونۍ د «حراست او ثبات» په نوم د پخوانیو مجاهدینو یوې مجموعی د خپل موجودیت اعلان وکړ، دوی لا هم پر یو ځانګړی مشرتابه نه دی سلا شوی، مګر استاد سیاف ته د سیاسی موخو لاسته راوړنی له کبله اوسمهال درناوی کوی ځکه دی تر ټولو ژبور او زړور غړی دی. د دې مجموعی مهم غړی عبدالهادی ارغندیوال د کابل د اسلامی حزب مشر، محمد یونس قانونی د پخوانی ولسمشر مرستیال او پخوانی د ولسی جرګې مشر، بسم الله محمدی پخوانی د دفاع وزیر، اسماعیل خان پخوانی د اوبو او انرژۍ وزیر، عبدالرووف ابراهیمی د ولسی جرګې مشر، فضل هادی مسلم یار د مشرانو جرګې مشر، محمد عمر داودزی پخوانی د کورنیو چارو وزیر او صادق مدبر د کرزی د وخت لوړپوړی چارواکی.په پېل کې د استاد سیاف پرته دی نورو ټولو هڅه کوله چې کرزی وهڅوی او د غنی د حکومت مقابل کې اپوزیسون اعلان کړی، مګر د کرزی مشوره ورته دا وه چې استاد سیاف د دوی مشرې وکړی، تر ډیره دوی په ګډه له کرزی سره دغه پروسه مخکې وړله، او د کرزی غوښتنه دا وه چې راتلونکې کې په ګډه سره د دودیزې لویې جرګې له پاره کار وکړی، او کله چې دغه جرګه دایره شی، د حکومت د مشرتابه له پاره نوی کس ونوموی.

کله چې د کندز ښار طالبانو تر خپل کنټرول لاندی راوستی، پورته یادو کسانو د کرزی پرته د غنی سره لیدنې کتنې وکړی او له غنی څخه یې په حکومت کې په امنیتې برخو کې د څوکیو غوښتنه وکړه، دا چې دفاع وزارت، کورنیو چارو وزارت او امنیت ریاست کې به غوښنه ونډه دوی ته ورکوی، دا ډول د امنیت شورا کې به دوی ته ونډه ورکول کیږی، له دی سره سره د سولې شورا به هم دوی ته سپارل کیږی.

ghani karzai 23

غنی کرزی مات کړ

غنی چې له سیاسی لوبغاړو سره د لوبې کولو اړوند ځیرک سلاکاران لری، لومړۍ هڅه یې دا وه چې د مجاهدینو په نوم مخکې له دی چې د کرزی پلان کامیاب شی، د مجاهدینو اتو ګوندونو د حکومت د اصلاح او ملاتړ په موخه غونډه وکړه، چې استاد سیاف او ملګرو ته یې درنه ضربه ورکړه، بیاځل یې د کرزی او د هغه د یادی ډلې ترمنځ درز پیداکړ. له دی سره سره یې هڅه کوله چې د استاد سیاف او شمال ټلوالی د غړو تر منځ درز پیدا کړی، هم هغه وو چې یونس قانونی ته د غنی له خوا د سولې شورا د ریاست وړاندیز وشو، قانونی هم هوکړه وکړه، خو ویل کیږی چې دوه لاملونه وو چې یونس قانونی بیرته په شا شو:

لومړی: یونس قانونی غوښتنه کوله چې که د سولې شورا ریاست ورته سپارل کیږی پوره واک او صلاحیت به لری، او نور چارواکی به پکې مداخله نه کوی، ډیری کسان په دی نظر دی چې د سولې عملی پروسه اوسمهال د امنیت شورا له خوا په مخ وړل کیږی او د سولې شورا یواځی د سمبول په توګه ساتل شوی. دوېم: یونس قانونی ته استاد سیاف ویلی وو چې یواځی د سولې شورا ریاست منل سم نه دی، تر څو چې زموږ ټولې غوښتنې یې نه وی منلی هوکړه مه ورسره کوه، همغه وو چې غنی ونه توانیدی چې د استاد سیاف او شمال ټلوالی د کسانو ترمنځ درز راولی.د حراست او ثبات ډلې داعیه تر ډیره هغه زړه د کرزی داعیه وه، خو بشپړه د کرزی داعیه دوی وړاندی نه کړه، له همدې کبله وو چې د غونډی تر ځایه او پېل پوری لا هم د کرزی ملګری له دوی سره وو، او د کرزی د ملګرو غوښتنه داوه چې لنډمهاله حکومت او یا نوی مشر د ټاکلو له پاره دوی ږغ وکړی، کله چې استاد سیاف او ملګرو یې داکار ونه کړ، نو د کرزی ځینې ملګری له غونډې ووتل، اوس نو کرزی له دوی سره ملګری نه دی، ممکن ډیر تاثیر به ونه لری، ځکه دوی خپل اعتبار په بېلابېلو وختونو کې له لاسه ورکړی دی.

له ټاپی حراس؟!

ځینې سوالونه لا هم د ولس په ذهن کې ګرځی، دا چې دوی د مجاهدینو نوم کاروی، آیا لا هم دوی مجاهدین پاتې دی؟ د مجاهدینو ټولی ډلې ورسره دی که نه؟ د همدی جلسو له پاره مصارف  به یې له کومه کړی وی؟ پخوا وخت ته په کتلو سره دوی له خپل ځانه مصارف نه کوی.دغه ډول د دوی له پاره مصارفو ته اړتیا ده، که بیا ځل روسیې، هند او یا ایران ته لاس اوږد کړی، د جګړې او ستونزو د دوام په معنی به وی.دا چې د ټاپی پروژې د پرانیستې د خبرو سره هم‌مهاله دوی شتون اعلانوی او ګوت‌ څنډنه کوی، سوالونه پیدا کوی، ځکه لا هم په سیمه کې ځینې هیوادونه او کړۍ د ټاپی پروژې د مخنیوی له پاره هڅې کوی. یو له هغو هېوادونو چې له پیله د افغانستان له لارې د ترکمنستان د ګازو له لېږد څخه خوښ نه و ایران و. ایران غوښتل چې دا ګاز د افغانستان پر ځای د ایران له لارې جنوبی اسیا ته ولېږدول شی. خو هغه لاره اوږده وه او د افغانستان لار له نېکه مرغه لنډه وه. دا احتمال هم نه شی رد کېدای چې د ټاپی له پیل او تود هرکلی سره دې ایران د دغسې یو نوی سیاسی بهیر تر شا په لنډ وخت کې ودریږی، ځکه ایران غوښتل چې د ټاپی پروژه د ایران له خاوری تیره شی.دوی د ملی وحدت خبره هم کوله، ملی وحدت باید په هره برخه کې وی، مګر دوی خو یواځی پخوانی مجاهدین دی، د نورو ډلو او نظریو خلک ورسره نه لیدل کیدل.

لړزانده ایتلافونه

خلک لا هم ډاډه نه دی چې دغه ډله به تر کوم وخت پوری یوځای سره پاتې شی، ځکه تیر دوه ځله د ولسې جرګې پر مشرتابه باندی د استاد سیاف او یونس قانونی ترمنځ رقابت هغه څه دی چې یونس قانونی د استاد سیاف مشرتوب ونه منی، او دوېم ځل بیا خبره دیته ورسېده که قانونی منلی وای نو استاد به د ولسې جرګې مشر وای، د دوی د اختلاف له کبله ابراهیمی د ولسی جرګې مشر شو.زموږ یو ډیر ښه دوست کله ناکله وایې چې استاد سیاف چې د استاد ربانی او احمدشاه مسعود سره د کابل په جګړو کې یوځای پاتې شو، یو لامل یې دا وو چې استاد فکر کاوو چې د ربانی څخه وروسته به ولسمشر شی، او احمد شاه مسعود کومه ورځ ورته ویلی وو چې تاسی زموږ راتلونکی مشر یاست.ډیر لنډ مخکې که د ډاکټر عبدالله وفا له استاد محترم سره وګورو، نو د یوه وزارت له پاره یې هم د هغه غوښتنه ونه منله او د پوهنې وزارت یې د استاد سیاف له ډیر اصرار سره سره ورنه کړ چې استاد خپل کس ورته معرفی کړی.دا پوښتنه هم ده چې له ۴۰ زیات کلونه کیږی چې دوی په بېلابېلو وختونو کې د ډلو او دولتونو مخالفتونه کړی مګر تر نن ورځ پوری یې هر مخالفت او هره هڅه بې نتیجې ده.سمه ده چې د ښاغلی حکمتیار په مشرې اسلامی حزب په تیرو ۱۴ کلونو کې له کابل څخه بهر وو، خو د اسلامی حزب ډیری غړی په کابل کې د ایتلافونو غړی، او لا هم دی، مګر مخکې وختونو کې ښاغلی حکمتیار او دوی په ګډه د ایتلافونو غړی او ماتونکی وو.مهمه داده چې په تېرو لسیزو کې، په ځانګړې توګه په تېره یوه نیمه لسیزه کې، دا ټول ایتلافونه تر غټو غټو نومونو لاندې جوړ شوی دی، خو پایښت یې تر ټولو غټ چلنج وو. یعنی یو داسې ایتلاف هم په تېرو څوارلسو کلونو کې نه لرو چې دوام یې کړی وی، یا یې یو ستر مشترک هدف ته کار کړی وی. د دوستم، محقق او ضیاء مسعود ملی جبهه او د عبد الله ملی ایتلاف یې بېلګې دی. په اوسنی ایتلاف کې یو غټ تناقض چې د شلېدلو او پاشلو سبب یې کیدای شی دا دی چې د داودزی، سیاف او قانونی په څېر کسان پکې راټول شوی دی، چې هر یو یې ځان ته مشر وایی، هر یو یې غواړی نور ور پسې ولاړ شی، هر یو یې غواړی راتلونکی سیاسی رهبر یا رییس جمهور شی. دا ځانځانی او سیاسی نرګسیت د دغه ایتلاف بنسټ لړزانده کوی، او اصلا د وجود فلسفه یې تر سوال لاندې راولی.اوسمهال دوی ادعا لری چې حکومت به سم کړی، د دوی له «تجربو» څخه دی کار واخستل شی، همدا نږدې ۱۴ کلونه دوی د حکومت برخه وو، دوی په حکومت کې لوړ پوړی چارواکی وو، د امریکا او ناټو د ۱۵۰۰۰۰ عسکرو او ۳۰۰۰۰۰ قراردادی عسکرو په موجودیت کې دوی امنیت رانه وستلای شو، نو اوس به کومه تمه وشی.دا چې دوی وایې د دوی له «تجربو» څخه دی کار واخستل شی، په تیرو وختونو کې کومه کامیابه تجربه دوی لری، سمه ده که دوی وایې چې د جګړې تجربه لری نو بیا خو هر ځل دوی جګړه بایللی ده، یواځی د روسانو، خلقیانو او پرچمیانو سره د جګړې خبره هغه د ولس جګړه وه.هر مخالفت چې دوی د کوم شعار لاندی کړی وو، هغسی نه دی پاتې شوې، له پاچا ظاهر سره د دوی مخالفت د هغه د حکومت پر مهال وو، مګر بیا مو ولیدل چې هغه ته یې سرې غالۍ ویړې کړی وی.متوکل صاحب وایې چې په تاشکند کې د شمال ټلوالی او د هغوی سره د ملګرو قوتونو سره د سولې مذاکرات نهایې شول، په ټولو برخو کې توافق وشو، په وروستی وخت کې ډاکټر عبدالله دا خبره وکړه چې واک به پاچا ظاهر ته سپارل کیږی، کوم چې طالبانو ته د منلو نه وه.له داوود خان سره د همدوی مخالفت هغه پخوانیو کمونسټانو ته د مرستی له پاره مجبوره کړی وو، که همدوی چې د اخوانیانو په نامه یې سیاست کاوه، ورسره د تفاهم لاره خپله کړی وای ممکن پخوانیو کمونسټانو د کودتا چانس نه وای پیداکړی، او همدوی وو چې دهغه نظر خلک یې ووژل چا چې ویل د داوود خان سره دی تفاهم وشی.

تصاویر سلاطین گذشته افغانستان

خامې تجربې

همدوی وو چې د پخوانیو خلقیانو او پرچمیانو سره یې په لومړیو وختونو کې تر حد زیاته دښمنې کوله، د خلقی او پرچمی سپین ژیری پلار چې د خلق او پرچم اهداف هم ورته معلوم نه وو دهغه د زوی په جرم یې وواژه، او ځینو پکې خپل وروڼه چې د خلقی او پرچمی نظریه یې درلودله په خپلو لاسونو ووژل، مګر بیا موږ ولیدل چې دوی په کابل کې د پخوانیو خلقیانو او پرچمیانو سره یوځای او په یوه میز یې کار کاوو، د مجاهد وزیر سکرټره د کې جی بی پخوانۍ افغانه کارکوونکی وه او تر ډیره ځینې مجاهدین په فساد کې هم ککړ شول.د پخوانیو مجاهدینو ۴ کلنه دوره داسی دوره وه چې ولس د ناامیدی او مایوسی اخر حد ته رسیدلی وو، هغه وخت کې چې ولسمشر استاد ربانی، دفاع وزیر احمد شاه مسعود ، د کورنیو چارو وزیر یونس قانونی او صدارت د استاد سیاف په برخه کې انجنیر احمدشاه احمدزی ته رسیدلی وو، په کابل کې د استاد سیاف + احمدشاه مسعود جګړې له استاد عبدالعلی مزاری سره د هیچا هیرې نه دی،

 

دا ډول د نظار شورا او اسلامی حزب جګړې هم د خلکو لا په یاد کې ژوندۍ دی، د دوی د ناسمو کړنو له کبله ووچې بالاخره طالبان راپیدا شول.له طالبانو سره برعکس د همدوی ځینو یې لومړی د مرستی اعلان وکړ، وروسته یې ورسره خونړۍ جګړې وکړی او بیا چې تر کولابه ورسیدل نو د امریکا د پلی پوځ په توګه دا ځل کابل ته ننوتل، او تر نن ورځې پوری له طالب سره کلکه دښمنی پالی.(سی آی اې په پنجشیر) کې  چې پښتو ته د ژباړل شوې کتاب نوم یې همدا دی که وکتل شی نو بیا د امریکایانو سره د همدی خلکو ملګرتیا او له دوی څخه د امریکا استفاده ښه تحلیل کیدای شی.د ولس له ځوانانو سره دا پوښتنه هم شته چې تر کومه وخت به دوی د چوکۍ او واک په نښه کې وی، او کله به دوی دا کار خپلو ځوانانو ته پریږدی، دا پوښتنه کوی چې دوی په خپلو ګوندونو کې ځوانان نه لری چې نور هغوی د افغانستان د راتلونکی په اړه فکر وکړی، د داوود خان له وخت نه تر اوسه نږدې  دوی په خپلو ګوندونو کې ځوانان لری که نه؟ هغه د ځوانانو څانګه یې څه شوه؟ تر ګوره تګ پوری به دوی نورو ته چانس نه ورکوی؟ او خپله هم څه نه شی کولای.که اوس هم ملت پوه شی چې دوی د ازادۍ، استقلال، سولې، امنیت د افغانانو د ښه راتلونکې له پاره کار کوی بیا به یې هم باور پری کړی وای، خو دوی د ولس په وړاندی باور له لاسه ورکړی دی.د دوی د زور زیاتی، د واک انحصار، ځمکو غصب له امله دا دی په روان کال کې تر ۱۲۰۰۰۰ افغان ځوانان له هیواده اروپا او نورو هیوادونو ته وتښتیدل، که دلته کار وای، که امنیت وی، سوله وای، د هغوی له پاره د کور ځمکه وای، بیا به ولی زموږ دغه ځوانان استعدادونه تښتیدل چې پېغور یې غنی ته هم په جرمنی کې ورکړل شو.د دوی هڅې یواځی د قدرت له پاره دی، نه د سولې او امن له پاره او دوی بدبختانه خپلې ګټې په جګړه کې بولی، حال داچې تر دی زیاته ګټه یې په سوله او امن کې ده.

ترس از طالبان

له طالبانو وېره …

که همدا کسان له طالب نه ویره لری، چې هغه به دوی په کلی ډول له سیاسی صحنې څخه وباسی،  نو تر دوی لومړی خو د  پخوانیو خلقیانو او پرچمیانو خبره به مهمه وی، دوی بې ځایه ویره لری، فکر کوم طالبان پر دی نظر دی چې داسی یو نظام جوړ شی چې د افغانستان ټول وګړی، سیاسی ګوندونه، قومونه او سمتونه ځان پکې ووینی.  که همدا له سیاسی صحنې څخه د وتلو ویره له دوی سره وی بیا دی همدا پخوانی مجاهدین ملت ته مراجعه وکړی، هغوی به  د دوی او طالب تر منځ منځګړیتوب وکړی، آیا طالب چې افغان او مسلمان دی هغه به ښه وی چې ورسره سوله وشی او که د امریکا او ناټو عسکر چې دوی ورڅخه د خپل سر د ساتنې په موخه د هغوی شتون دلته غواړی.کوم شعار چې دوی ورکوی چې  ملی ارزښتونه، ځمکنۍ بشپړتیا، ټولنیز او اقتصادی ثبات، امنیت او سوله غواړو، دا ډول له فساد، بی اتفاقی، تروریزم، اداری فساد، نشیی توکو سره مبارزه کوو، کاملا د دوی عمل د پورته شعار پر عکس دی، او ارغندیوال صاحب خو لا وایې چې په فساد ملوث خلک نه پریږدو او له فساد سره مبارزه کوو، مګر د ده د خپل ډلې کسان د کرزی په تیره دوره اوس د اجرایوی رییس ترڅنګ په فساد کې ککړ دی، او په همدی ورځ یې هم ډیر داسی کسان تر څنګ ناست وو چې د فساد ډیر لوی تورونه لا هم پری شته.د پای خبره دا ده چې د پخوانیو مجاهدینو عزت او ویاړ په دی کې نغښتی دی چې بهرنیو پوځیانو ته له افغانستان څخه د وتلو لاره هواره او له ټولو مخالفو وسله والو اړخونو سره عملا د سولې پروسې ته ور ودانګی، که دا کار ونه کړی، اوس خو په حکومت کې ځای نه لری، یو وخت به داسی وی چې د همدې بهرنیانو له خوا به هدف وی او بیا به دا فرصت هم ونه لری چې د سولې ږغ اوچت کړی.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بالا